Radio Warroza Pszczele Wieści

Pszczelarz z Białorusi - Michał Wołczak

Fri, 10 Apr 2026 14:40:56 +0000

Rozmawiam z białoruskim uchodźcą mieszkającym w Polsce, aktywistą otwartego oprogramowania, badaczem wspólnot, blogerem. Przyjechał do Polski trzy lata temu i ponownie założył w Polsce pasiekę. Michał uważa, że pszczelarzom hobbystom narzuca się szkołę praktyk znaną z zawodowego pszczelarstwa. Ważne są dla niego etyczne zasady opieki nad owadzimi zwierzętami. Mówi, że jego celem na tej "Ziemi Kulce" jest współpraca z pszczołami zamiast ich eksploatacji. Zapraszam na 143 odcinek podkastu Radio Warroza.

Rzeczniczka przyrody - Magda Gorczyca

Thu, 14 Aug 2025 11:51:05 +0000

Tematem przewodnim odcinka podkastu jest relacja między człowiekiem a przyrodą – zwłaszcza w przestrzeniach miejskich i silnie przekształconych przez człowieka. Rozmawiam z biolożką, entomolożką, animatorką kultury oraz współzałożycielką Stowarzyszenia Rzeczniczki Przyrody.

Magda opowiada o tym, jak poprzez działania w stowarzyszeniu, edukuje i buduje empatyczną więź ludzi z ekosystemami – m.in. poprzez warsztaty z „szczypawkami bez szczypania” czy „ptasią relaksację” oraz spacery łączące relaks z obserwacją dzikiej przyrody w mieście. Zwraca uwagę, że dzikość nie jest zarezerwowana tylko dla odległych od obszarów ludzkich rezerwatów przyrody. Natura rozgrywa się także tuż obok nas, nawet w centrum miasta. Według mojej gościni po prostu często po prostu nie zwracamy uwagi na zwierzęta takie jak: nietoperze, szczury, dzikie pszczoły czy chrząszcze. Rozmawiamy też o praktycznych wskazówkach pomagających wspierać bioróżnorodność w ogrodzie (np. zostawiając kłody czy fragmenty drewna lub robić dobry PR owadom takim jak muchy czy rybiki cukrowe).

Matki pszczele a hipergrawitacja, manuskrypty w foczej oprawie, wpływ najbogatszych na klimat Ziemi

Tue, 05 Aug 2025 21:09:06 +0000

W odcinku specjalnym Pszczelich Wieści rozmawiamy o pszczołach i kosmosie, skórach foczych i wpływie najbogatszych na zmiany klimatyczne.

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 050. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Dyskusja o wizji reform dofinansowania pszczelarstwa

Sun, 20 Jul 2025 06:46:53 +0000

Dyskusja Bartka z bloga "Skoro Chcą Mieć Trutnie Niech Je Mają", Piotra i Kuby o tym, czy dotacje pszczelarskie powinny być ograniczone, czy przeciwnie rola państwa w tym względzie powinna być duża.

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 049. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Czepialska wszolinka - dylemat w walce ze szkodnikami: eliminacja czy współistnienie?

Tue, 08 Jul 2025 13:08:51 +0000

Testowanie uczenia się jako alternatywa dla hipotezy czystej karty u pszczoły. Wyjątkowa zdolność przyczepiania się pasożytniczej wszolinki pszczelej.

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 048. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Pszczoły a polityka imperialna- tragedia środowiskowa pszczół dręczotolerancyjnych

Mon, 23 Jun 2025 19:12:30 +0000

Entomologia imperialna: nowe sposoby wykorzystania pszczół miodnych. Znaczący wpływ bioróżnorodności środowiska na ochronę dzikich pszczół. Unikanie tragedii tolerancji pasożytów w pszczelarstwie darwinistycznym.

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 047. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Opryski przeciw komarom, wpływ pożarów na populacje mrówek i pszczół, konwergencja budowy plastra

Thu, 12 Jun 2025 12:52:53 +0000

Pszczoły miodne są narażone na większe ryzyko pasożytów i patogenów niż środki owadobójcze stosowane w celu zwalczania komarów. Architektura plastra os, pszczół.

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 046. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Kompletny substytut pyłku, zanieczyszczenia mikroplastikiem, elektroczułkografia pszczół

Sat, 24 May 2025 06:57:18 +0000

Wynalazek kompletnego białkowego ciasta pszczelego. Czy zanieczyszczenie mikroplastikiem wpływa na pszczoły? Melipony zostawiają sygnały na kwiatach dla innych.

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 045. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Pszczele wieści prosto z pola rzepaku o rzepaku

Sat, 17 May 2025 15:42:24 +0000

Warroza skraca znacząco życie pszczół. Wielki Test Miodu. Trzmiele blisko pasiek są bardziej narażone na ćmy woskowe. Trutówki wytwarzają płodne trutnie.

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 044. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Samorządowy greenwashing - Mikołaj Siemaszko

Sun, 11 May 2025 20:18:57 +0000

Na przykładzie miasta Brwinów omawiamy różne modne zrealizowane i planowane inwestycje samorządów w Polsce, których zadaniem jest "ekologizować" wizerunek władz, jako dbających o środowisko przyrodnicze gmin i powiatów w sposób trwale zrównoważony (a więc odżywalny) ze zdrowiem ludzi i otaczającego ich środowiska. "Eko-ściema", czyli inaczej tytułowy "greenwashing" dotyczy tych działań, które w rzeczywistości (zgodnie z najlepszą wiedzą przyrodniczą) są tylko tematem zastępczym instrumentalnie traktowanej przyrody, w której jej dobro jest niewłaściwie rozumiane.

Z odcinka dowiesz się, dlaczego w kontekście dbania przez samorządy o przyrodę terminy takie jak: rewitalizacja rynków, pielęgnacja drzew, adaptacja do katastrofy klimatycznej, bioróżnorodność, zrównoważony rozwój, błękitno-zielona infrastruktura w rzeczywistości mogą oznaczać zupełnie co innego, niż poeta miał na myśli, a jest tym np.: destrukcja, eksterminacja i dewastacja przyspieszającą katastrofę klimatyczną.

Gościem Brwinowa i podkastu Radio Warroza jest przyrodnik, aktywista środowiskowy oraz pasjonat sozologii Mikołaj Siemaszko, który prowadzi zajęcia dla m.in. dla urzędników z tej tematyki. "Zarzycki Siemaszko Naturalnie" to kanał YouTube, który współprowadzi, gdzie znajdziecie więcej informacji jak dbać sensownie o przyrodę.

Moda na pszczelarstwo miejskie - Emilia Wasielewska

Fri, 02 May 2025 11:50:23 +0000

Rozmawiamy o beewashingu, fascynacji wszystkimi pszczołami i etycznym podejściu do pszczół miodnych, a ich wątpliwym dobrostanie w pasiekach miejskich. Emilia jest członkinią Polskiego Towarzystwa Entomologicznego i specjalistką pszczelarstwa miejskiego. Poza pracą naukową zajmuje się działalnością społeczną i edukacyjną związaną z różnymi pszczołami. Określa się jako: entuzjastka dziko żyjących owadów zapylających, melitolożka z ogromną pasją i miłością do wszystkich pszczół, Apis mellifera także. Ostatnimi czasy poświęca się pracy badawczej właśnie nad jakością życia pszczół miodnych w wielkim mieście np. w zakresie dostępności pożytku i ich wpływie na dzikie pszczoły, lokalne ekosystemy. Wspólnie jesteśmy społecznie zaangażowani w działalność zespołu ds. zapylaczy w ramach “Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju”. Właśnie o tym wszystkim sobie rozmawiamy. Zapraszam do przesłuchania!

Dennica osiatkowana a przeżywalność pszczół - ekstrakt alkoholowy z propolisu a nosemoza

Sat, 26 Apr 2025 14:50:31 +0000

Badanie ankietowe wskazuje na wyższość dennic osiatkowanych. Propolis potencjalnie może on pomagać pszczołom chorym na nosemozę. Nowy pasożyt pszczół w Gruzji.

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 043. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Pszczeli zakątek - projekt rezerwatu w Łukowie

Sat, 12 Apr 2025 19:36:45 +0000

Strzelnica jako miejsce występowania cennych owadów zapylających.

Wyjątkowo zapraszamy nie do studia, ale do starej nieczynnej strzelnicy w Łukowie w Lubelskim. Przyciągnął nas tam projekt pierwszego polskiego pszczelego rezerwatu. Wszystko dzięki wyjątkowym kulochwytom na terenie byłej strzelnicy. Zbudowano je na bazie lessowych osadów, co stanowi dogodne siedlisko dla wszelakich żądłówek mieszkających w ziemi. Pierwotnie były to wały w pełni nasłonecznione, co stanowiło dodatkowy walor dla tych owadów. Tymczasem jakiś czas temu teren ten został osuszony, co spowodowało zmianę charakteru tego siedliska. Wały i pożytki zarastają. Lokalni amatorzy kładów i motocrossu rozjeżdżają wały. Wydaje się, że dotychczasowa ochrona tego miejsca, którą niemałym wysiłkiem udało się ustanowić kilka lat temu, jest jednak niewystarczająca.

Bezpośrednim przyczynkiem do naszej wycieczki była publikacja polskich naukowczyń i naukowców, którzy przebadali owadzią różnorodność gatunkową tego miejsca. Odkryli bagatela 183 gatunki żądłówek, które wymieniam z polskiej nazwy wszystkie w odcinku. Nasz gość odkrywca i współautor publikacji Przemek oprowadza nas po terenie, co można zobaczyć w wersji filmowej.

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 042. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Mikroflora i różnorodność pożytków podstawą zdrowia pszczół - matka może sterować jajami

Mon, 07 Apr 2025 20:23:22 +0000

Zdrowa flora bakteryjna jelitowa zwiększa pamięć u trzmieli. Wpływ matki na jaja nowych królowych. Różnorodność pokarmu ważniejsza niż wszystko inne.

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 041. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Ewolucja jadu - orientacja wylotka w ulu - wpływ diety na zimowlę

Sun, 16 Mar 2025 16:56:29 +0000

W Pszczelich Wieściach opowiadamy kiedy i jak wyewoluował aparat jadowy u błonkówek. Następnie o tym czy kierunek wylotka w ulu oraz rodzaj pokarmu na zimę ma znaczenie.

Większość genów jadu pszczelego ewoluowały przed pojawieniem się żądła
Wpływ orientacji wylotków w ulu na aktywność pszczół miodnych
Rodzaj pokarmu a zdrowie pszczół miodnych podczas zimowli 25:30

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 040. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Dzikie zapylacze a pszczelarstwo - Hajnalka Szentgyörgyi (droga do katastrofy)

Thu, 06 Mar 2025 21:12:20 +0000

Naukowczyni specjalizująca się w temacie dzikich pszczół opowiada o niekoniecznie pozytywnym wpływie nowoczesnego pszczelarstwa na inne dziko żyjące owady zapylające. W latach 2014-2016 uczestniczyła w opracowaniu międzynarodowego raportu IPBES oceny problemu zapylaczy i zapylania w kontekście produkcji żywności na świecie. Była współautorką polskiej Narodowej Strategii Ochrony Owadów Zapylających o których w Pszczelich Wieściach opowiadaliśmy z Piotrem tutaj.

W rozmowie poruszam kwestie dzikich zapylaczy jako problemu naukowego oraz związanego z tym niebezpieczeństwa dla ludzkości. Po omówieniu głównych zagrożeń dla tych owadów przechodzimy płynnie do głównego wątku wywiadu, czyli negatywnego wpływu nowoczesnego, zwłaszcza intensywnego pszczelarstwa na inne owady zapylające niż pszczoła miodna. Omawiamy temat przenoszenia chorób związanych z pszczelarstwem oraz tzw. przepszczelenia, czyli zbyt dużego zagęszczenia rodzin pszczelich jakie występuje np. w Polsce. Zastanawiamy się czy aktualny kierunek rozwoju pszczelarstwa, którego celem jest nieograniczony wzrost prowadzi do katastrofy ekologicznej ze względu na pojemność środowiska oraz ryzyko dla stabilności rolnictwa. Dopytuję Hajnalkę o recepty na odwrócenie tego negatywnego trendu.

Skuteczność zapylania różnych zapylaczy, gen agresji i dobrostan pszczół miodnych

Sat, 01 Mar 2025 07:29:23 +0000

Skuteczność zapylania przez jedną wizytę pszczoły miodnej w porównaniu do innych zapylaczy. Agresja pszczół oraz pojęcie dobrostanu, a praktyki pszczelarskie.

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 039. Nagranie zrealizowana w Wałbrzychu na spotkaniu Sudeckiego Klubu Pszczelarza, gdzie zostaliśmy zaproszeni z Piotrem jako Pszczele Wieści. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Prehistoria pszczół, opłacalność selekcji na dręczoodporność, pszczoły biją się na kwiatku o pyłek

Mon, 17 Feb 2025 16:01:55 +0000

Prehistoria ewolucyjna pszczół. Ekonomiczne aspekty hodowli pszczół miodnych na dręczoodporność. Pszczoły miodne kradną pyłek trzmielom. Wersja filmowa.

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 038. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Nie zabijaj dobrych roztoczy - Ralph Büchler

Fri, 07 Feb 2025 20:21:26 +0000

Długa rozmowa o selekcji pszczół miodnych na odporność na choroby, w tym dręczooporność. Nasz gość: naukowiec z Niemiec, w tym celu wdraża społecznie alternatywną koncepcję zmniejszania presji warrozy opierającą się na metodzie biotechnicznej. Jest koordynatorem międzynarodowego programu Varroaresistenz 2033 | Varroa 2033 mającego na celu uzyskanie populacji pszczół użytkowych odpornych na warrozę w ciągu najbliższych 10 lat! Czy jest to możliwe w Europie, a zwłaszcza w Polsce? W nagraniu tego odcinka uczestniczy także Bartek Maleta, któremu ogromnie dziękuję za pomoc. Wersja po angielsku 🇬🇧

Jak zacząłeś z pszczołami? 00:00:20
Początki warrozy w Niemczech 00:02:05
Cechy odporności na warrozę 00:10:41
Znaczenie metod biotechnicznych 00:16:02
VR2033 00:38:22
Pszczelarstwo bez leczenia 00:46:53
Transfer poziomy i pionowy 01:03:27
Sztuczne unasiennianie 01:10:52
Wpływ pszczelarstwa na inne zapylacze 01:15:59
Biowładza człowieka nad pszczołami 01:31:13
Wolnożyjące pszczoły miodne 01:40:24

Moda na miejskie pasieki szkodzi małym pszczołom

Sat, 01 Feb 2025 19:53:49 +0000

Selekcja o zwiększonej wydajności mleczka pszczelego. Różnice pomiędzy miejską a wiejską. Spadek bogactwa gatunkowego dzikich pszczół pod wpływem pszczelarstwa.

Selekcja na pszczoły o zwiększonej wydajności wydzielania mleczka pszczelego w celach produkcyjnych
Poziom witellogeniny jako biomarker siły rodziny pszczół miodnych w warunkach miejskich i wiejskich
Spadek bogactwa gatunkowego dzikich pszczół związany z liczebnością pszczół miodnych w ekosystemie miejskim

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 037. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. Wersja wideo.

Wykorzystano fragmenty filmów z portalu YT: Sejmu RP, Uniwersytetu Śląskiego oraz reklamy firmy Alvéole z Kanady.

Bioakustyka i tropienie pszczół - masowy chów matek

Sun, 19 Jan 2025 13:37:34 +0000

Bioakustyczne badania komunikacji pszczół. Wykorzystaniem psów tropiących do poszukiwania dzikich pszczół. Przemysłowa produkcja 320 matek pszczelich w Chinach.

Komunikacja pomiędzy zwierzętami i bioakustyczne badania nad pszczołami Całej audycji można posłuchać w podkaście Dźwięki Otoczenia tutaj
Detekcja zapachu owadów z wykorzystaniem psów w leśnictwie – innowacyjna metoda monitoringu przyrodniczego
Radykalne zwiększenie masowej ilości mateczników w masowej hodowli matek

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 036. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Pszczelarstwo w zgodzie z naturą - Bartek Maleta 2/2

Sat, 11 Jan 2025 18:58:42 +0000

W drugiej części w żywiołowej przerywanej dyskusji rozmawiamy o interpretowaniu ewolucji biologicznej, na co liczył sam Bartek. Sprzeczamy się głównie o to czy “test bonda”, czyli test przeżycia rodzin pszczelich, można zrównywać z selekcją naturalną. Poza tym rozmawiamy o tym, gdzie zaczyna się i kończy superorganizm. Krytykujemy nacisk na tzw. profesjonalizację w kierunku tzw. racjonalnej gospodarki pasiecznej, złe zwyczaje leczenia pszczół w Polsce, deregulację, masowe przepszczelenie oraz promowanie stawiania pasiek. Zachęcamy do podpisania wspólnego manifestu. Wspominamy świetny wywiad Bartka z hodowcą pszczół odpornych Erikiem Österlundem o samoorganizacji lokalnych pszczelarzy wokół lokalnej odpornej populacji w Szwecji zobaczysz tutaj.

Rozdziały:

0:3:29 Audiobook
0:7:02 Superorganizm
0:22:44 Test bonda
1:20:41 Zmiana metody
1:56:27 Profesjonalizacja
2:05:39 Tytuł książki

Wilki siorbią nektar - sztuczne światło szkodzi pszczołom - miejskie łąki kwietne

Sun, 05 Jan 2025 17:14:20 +0000

Odkryto pierwsze psowate, które mogą zapylać. Ekspozycja na sztuczne światło zmienia rytm snu pszczół. Zasiane łąki kwietne mogą być porównywalne to naturalnych.

Wilki etiopskie są pierwszymi dużymi drapieżnikami, które piją nektar 1:40
Ekspozycja na ciągłe sztuczne światło zmienia rytm snu pszczół miodnych i zakłóca ich sen 13:15
Zasiane łąki kwietne: czy mogą zastąpić naturalne łąki w przestrzeni miejskiej dla pszczół, motyli i bzygów? 26:00

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 034. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Pszczelarstwo w zgodzie z naturą - Bartek Maleta 1/2

Tue, 31 Dec 2024 16:35:28 +0000

120 odcinek podkastu Radio Warroza to rozmowa z Bartkiem. O nim i jego drodze pszczelarskiej można było posłuchać w 51 odcinku pt.: “Pszczelarstwo Naturalne”. Mój gość jakiś czas temu napisał książkę pod tytułem: “Pszczelarstwo w zgodzie z naturą czyli o ewolucji w pasiece”. Książkę w formie tradycyjnej można zamówić tutaj. Jej treść stała się pretekstem do nagrania długiej rozmowy w dwóch częściach.

Przy okazji zachęcamy do poparcia Manifestu rozwoju pszczelarstwa przyjaznego pszczołom “Mniej znaczy lepiej” nad którym wspólnie z Bartkiem pracowaliśmy obok innych osób.

Postulaty:

Odejście od traktowania przyrody w sposób czysto towarowy
Wspieranie rolnictwa regeneratywnego
Reforma edukacji
Upodmiotowienie pszczół
Ograniczenie przepszczelenia obecnego w całej Polsce
Tworzenie warunków służących naturalizacji populacji Apis mellifera
Systemowa selekcja na dręczoodporność
Zwiększenie obszarów hodowli zamkniętej
Reforma systemu wsparcia pszczelarstwa
Reforma podejścia do leczenia pszczół miodnych

Sposoby na szerszenie żółtonogie, stosunek pszczelarzy do przyrody

Sun, 22 Dec 2024 18:25:02 +0000

Szerszenie żółtonogie rozprzestrzeniają się w Europie, stanowiąc zagrożenie dla pszczelarzy, lecz pułapki stanowią zagrożenie dla przyrody. Czy żołna może pomóc?

Szerszeń żółtonogi w Słowacji 166 km od granic Polski 0:55
Porównanie skuteczności i selektywności pułapek do odławiania inwazyjnego szerszenia Vespa velutina 8:40
Żołna (Merops apiaster) jako potencjalny regulator Vespa velutina 15:05
Czy drobni pszczelarze brazylijscy są skłonni dbać ochronę przyrody? 24:35

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 034. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Dręcz: wróg czy towarzysz? - ewolucja tańca pszczelego, AI

Wed, 11 Dec 2024 14:35:39 +0000

Dręcz to złożony organizm o ciekawej biologii. Taniec pszczół ewoluował między 20-80 milionami lat temu. Modele AI nie są gotowe do pomocy pszczelarskiej.

Dręcz pszczeli: złożony pasożyt, wyniszczający pszczoły miodne na całym świecie. 2:15
Dlaczego, kiedy i gdzie ewoluowała komunikacja poprzez taniec pszczół z rodzaju apis? 19:10
Przydatność modelu językowego ChatGPT jako mentora pszczelarskiego. Część 2. 29:50

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 033. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“.

Międzygatunkowe wirusy - pszczelarstwo w średniowieczu

Sun, 24 Nov 2024 19:25:48 +0000

Omawiamy różnorodność krajobrazu w kontekście przenoszenia wirusów z pszczoły miodnej na dzikie zapylacze i wpływ średniowiecznego pszczelarstwa na ekosystem i prawa feudalnego i presji kościoła na ceny i produkcję wosku.

Pszczoły miodne wpływają przenoszenie wirusów w sieciach roślina-zapylacze w zależności od krajobrazu
Pszczelarstwo w gospodarce średniowiecznej, produkcja wosku i jego ekologiczny wpływ na krajobraz

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 032. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“.

Menopauza u pszczół - szerszenie na pasiece - dzikie siedliska

Sat, 09 Nov 2024 17:11:27 +0000

Menopauza u pszczół pozwala robotnicom na wspieranie rodziny. Badania pokazują, że szerszenie nie są zagrożeniem dla pasiek, a rójki mają potencjalne miejscówki.

Zaprzestanie reprodukcji i długość życia poprodukcyjnego u robotnic pszczół miodnych 03:04
Stopień presji szerszenia europejskiego na ule w Sardynii 14:30
Czy siedliska w krajobrazie antropogenicznym ograniczają kolonie wolnożyjących pszczół miodnych? 25:52

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 031. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Brak wiedzy o różnorodności gatunków pszczół, uciekinierki z pasiek, AI się degeneruje

Sun, 27 Oct 2024 16:36:41 +0000

Język wpływa na niedociągnięcia edukacji w zakresie różnorodności zapylaczy. Uciekinierki z pasiek nie są centrami zakaźnymi. Sztuczna inteligencja a postęp?

Smutne, ale prawdziwe: różnice w świadomości gatunkowej pszczół są wynikiem lekcji biologii w Niemczech 1:50
Zmniejszone obciążenie pasożytami w rodzinach dziko żyjących, które uciekły w pasieki w porównaniu z tymi utrzymywanymi przez pszczelarzy 16:40
Modele zaawansowanych modeli językowych degenerują się, gdy są trenowane na danych generowanych rekurencyjnie 25:55

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 030. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II.

Prehistoryczne zapylacze, VSH, buddyjska poezja

Tue, 22 Oct 2024 15:00:46 +0000

Omawiamy badania nad prehistorycznymi zapylaczami, zachowaniami higienicznym (VSH) a płodnością roztoczy u pszczół oraz tybetańską poezję miłosną z pszczołami.

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 028. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“.

Posthumanizm, międzygatunkowe społeczeństwo, ekologiczna wizja przyszłości

Sun, 06 Oct 2024 11:50:41 +0000

Posthumanizm postrzega ludzi jako część ekosystemu, a nie jako odrębny byt. Podkreśla to relacje międzygatunkowe, wzywa do holistycznego podejścia, które uwzględnia prawa bytów pozaludzkich, co pomaga tworzyć odżywalne krajobrazy.

Posthumanistyczny zwrot w naukach interdyscyplinarnych 2:20
Koncepcja świadczeń ekosystemowych i jej znaczenie w ochronie przyrody krajobrazu rolniczego 11:25
Międzygatunkowa odżywalność środowiskowa 20:15
Ku jakiej przyszłości zmierzamy w miastach? 41:40

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 028. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“.

Stresowanie pszczół, odsklepianie i zasklepianie, uczenie przez obserwację

Sun, 29 Sep 2024 13:15:14 +0000

W jaki sposób negatywny stres zabija pszczoły. Czy pszczoły mogą sobie radzić z dręczem pszczelim dzięki odsklepianiu czerwiu oraz o uczeniu się przez te owady?

Czy reprodukcja Varroa destructor zależy od odsklepiania komórek
Jak negatywny stres powoli zabija pszczoły?
Uczenie się od innych tego, czego nie można nauczyć się samemu

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 027. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Chlorek litu, uspołecznienie pożytków i towarowe zapylanie

Sun, 15 Sep 2024 15:35:05 +0000

W programie omawiamy badania nad działaniem chlorku litu w leczeniu pszczół, korzyści z uspołecznienia pożytków i kapitalistyczne podejście do zapylania.

Zabiegi chlorkiem litu: skuteczność leczenia, a przeżywalność czerwiu.
Uspołecznienie pożytków? Nowatorskie podejście do korzystania z zasobów pokarmowych dla pszczół w rolnictwie przemysłowym.
Wpływ pszczelarstwa towarowego na ekologiczne myślenie hobbystów o zapylaniu.

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 026. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Wpływ pasieki, gleby i klimatu na produkcję miodu i zimowlę

Sun, 08 Sep 2024 12:36:42 +0000

Po wakacyjnej przerwie omawiamy badania strat małych stacjonarnych pszczelarzy w USA oraz wpływ pogody i gleby na produktywność miodu. Na koniec perełka: trójkąt kopulacyjny.

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 025. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Ojciec i syn - zwyczaje i zmiany 3/3

Fri, 06 Sep 2024 19:26:33 +0000

Aby nagrać trzeci odcinek serii w piękny jesienny dzień udaliśmy się na spacer do lasu w wiejskiej okolicy. Omawiamy tradycyjne stroje i zwyczaje zapaśników sumo, zachowania społeczne i strategie komunikacyjne obserwowane u zwierząt takich jak wilki i nietoperze, a także złożone “kodeksy postępowania”, które czasem pojawiają się w sporcie i u zwierząt. Zastanawiamy się jakie paralele można wyciągnąć między społeczeństwem ludzkim, a światem przyrody, a zwłaszcza złożoną dynamikę procesów społecznych i strategi adaptacyjnych w świecie zwierząt.

Ojciec i syn - pory roku 2/3

Fri, 06 Sep 2024 19:23:27 +0000

Druga rozmowa dotyczy różnic między sportami letnimi i zimowymi oraz analogicznymi różnicami w aktywności zwierząt w zależności od pory roku. Omawiamy przykłady zachowań owadów, takich jak pszczoły, które przystosowały się do przetrwania zimy. Porównujemy to do strategii stosowanych przez sportowców w kolarstwie, którzy chronią swojego lidera. Zauważamy, że sport, w tym kolarstwo, ewoluował od indywidualnego do coraz bardziej zespołowego, a na zmiany wpływa także komercjalizacja i presja mediów. Dyskutujemy także o kwestii tradycji w sporcie i otwartości na innowacje na przykładzie dyscypliny takiej jak pięciobój nowoczesny.

Ojciec i syn - konkurencja w peletonie 1/3

Fri, 06 Sep 2024 13:54:00 +0000

W tej trzyodcinkowej serii wraz z Tatą odkrywamy zaskakujące podobieństwa między rywalizacją w sporcie a zachowaniami obserwowanymi u owadów. Omawiamy wspólne punkty między naszymi różnymi zainteresowaniami, porównując m.in. taktykę kolarską do zachowań pszczół w rodzinie. Odkrywamy, jak owady wykorzystują komunikację i współpracę, by osiągnąć swoje cele.

W krainie wiecznych pożytków - Jerzy Woyke (archiwum)

Wed, 07 Aug 2024 17:34:02 +0000

Są to głównie dwa zachowane fragmenty nagrań. Pierwszy to całkowicie nieplanowana rozmowa z 5 stycznia 2017 r. przy okazji rejestrowania mojego pierwszego wywiadu z profesorem “Z dręczem pszczelim w tle” dla wtedy Wolnych Pszczół. Drugi fragment pochodzi z dnia 28 lipca 2020 r., a powstał przy okazji nagrywania odcinka co cyklu filmowego “Superorganizm” w “W pasiece SGGW” z Jerzym Woyke jako bohaterem. Zawiera także spontaniczną rozmowę na temat nazwy: dręcz pszczeli.

Dyskusje dotyczą przede wszystkim kwestii językowych, na które Jerzy Woyke był wyczulony. Poza dręczem pszczelim chodzi o słowa: królowa pszczół i kolonia. Następnie profesor podsumowuje swoje życie z pszczołami. To niestety moje już ostatnie nagranie z Jerzym Woyke z kilku, które miałem przyjemność zrealizować. Na koniec symboliczna pszczoła w roli psychopomposa zabiera profesora w drogę do krainy wiecznych pożytków.

Badanie osypu

Thu, 25 Jul 2024 08:50:55 +0000

Zaproponowałem Bartłomiejowi, aby przebadał osyp pszczół z rodziny pszczelej, która umarła na mojej małej pasiece. Bowiem razem z lekarką weterynarii Ewą Mazur (która także kilka razy wystąpiła w Radio Warroza) prowadzą gabinet weterynaryjny “Vet for Bees” specjalizujący się w badaniu pszczół, do którego można wysyłać próbki pszczół lub czerwiu do analizy. Podczas badania osypu na żywo nagrywałem dźwięk do podkastu. Poprosiłem gospodarza laboratorium, aby w trakcie wyjaśniał, na czym polegają takie oględziny. Badanie pszczół na żywo wykazało problemy z warrozą i wirusem DWV, ale nie z nosemozą. Rozmawiamy także o koordynacji leczenia i monitorowania chorób pszczół.

Wstęp 00:00
Badanie 05:50
Analiza 35:00
Problemy z leczeniem 46:00

Bartnik i weterynarz o bartnictwie - Bartłomiej Molasy

Wed, 17 Jul 2024 19:18:20 +0000

Rozmowa dotyczy różnic między tradycyjnym a współczesnym bartnictwem, a także kwestii czy pszczoła miodna powinna być uznawana za gatunek dziki, czy udomowiony i co z tego wynika dla jego utrzymywania bez ingerencji.

Wstęp 00:00
Bractwo Bartne 01:27
Neobartnictwo czy rekonstrukcja historyczna? 08:18
Dzika czy udomowiona 24:00
Bartnicy Sudetów 38:39
Pszczelarstwo bez leczenia 45:12
Wyścig szczurów w nauce 01:00:01

Zdjecie: DryStoneGarden CC BY-SA

Bartodzieje, neonikotynoidy i matka a warroza

Sun, 14 Jul 2024 16:14:49 +0000

W programie Pszczele Wieści opowiadamy o archaizmach pszczelarskich, choć samo słowo pszczoła jest młode. Neonikotynoidy osłabiają pszczoły. Królowa nie pomoże.

Ze studiów nad leksyką pszczelarską 2:10
Higieniczne cechy związane z odpornością na dręcza przekazuje głównie matka 13:00
Neonikotynoidy wpływają negatywnie na inwazję roztoczy Varroa 24:12

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 024. Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Wędrówki i zmiany temperatury stresują pszczoły, sód i potas w diecie pszczół

Sun, 30 Jun 2024 06:07:05 +0000

Wędrówki skracają życie pszczół. Matki pszczele są dość odporne na zmiany temperatury. Dieta pszczół i niedobór sodu jest dla nich wyzwaniem ewolucyjnym.

Wędrówki z ulami stresują pszczoły
Wpływ temperatury na stres matek pszczelich
Nieoptymalny balans pomiędzy sodem i potasem w naturalnej diecie pszczół

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 023. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Toponimy, dręcz a hemolima, sztuczna inteligencja

Thu, 27 Jun 2024 10:21:33 +0000

Tradycyjne nazwy miejscowości powiązane z pszczelarstwem, dręcz pszczeli żywi się hemolimfą oraz ocena potencjału chataGPT jako doradcy pszczelarskiego.

Oddziaływanie człowieka na środowisko w przedindustrialnych krajobrazach leśnych Polski – przegląd 2:10
Dręcz pszczeli jednak ssie głównie hemolimfę 17:29
Zaawansowany model językowy np. ChatGTP to potężne narzędzie doradcze dla pszczelarzy: twierdzą eksperci 24:04

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 022. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“.

Magia, Dezinformacja, technooptymizm i technosceptycyzm

Sun, 02 Jun 2024 15:29:02 +0000

Rytualne aspekty ukraińskiego pszczelarstwa 3:20
Dezinformacja w handlu miodem w internecie 14:05
Technooptymizm, technosceptycyzm, zaprzeczanie i uwikłanie w amerykańskim przemyśle pszczelarskim 21:15

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 021. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Międzynarodowe Kodeksy Dobrych Praktyk Pszczelarskich

Sun, 19 May 2024 17:29:32 +0000

Zalecenia obejmują ochronę siedlisk, zmianę praktyk rolniczych, wykorzystanie lokalnych pszczół, zintegrowane zarządzanie dręczem oraz poparcie dla wspólnot pszczelarskich, a nie indywidualnego działania na własną rękę.

03:50 Narodowa Strategia Ochrony Owadów Zapylających Greenpeace
20:05 Dobre Praktyki Dla Pszczelarstwa Odżywalnego (Zrównoważonego) Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa
44:00 Kodeks Zdrowia Zwierząt Lądowych Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt
47:00 Dobre Praktyki Pszczelarskie Dla Pszczelarstwa Odżywalnego (Zrównoważonego) B-TheNet

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 020. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Miód a cholesterol, pszczelarstwo wędrowne zaburza sieci zapyleń, użyteczności pszczelarstwa

Mon, 06 May 2024 11:41:00 +0000

01:45 Wpływ miodu na profil lipidowy: przegląd systematyczny i metaanaliza kontrolowanych badań klinicznych
09:25 Pszczoły miodne zaburzają strukturę i funkcjonalność połączeń rośliny – zapylacze
21:30 Rola pszczelarstwa w wytwarzaniu towarów i usług: powiązanie między użytecznością środowiskową, społeczno-ekonomiczną i społeczno-kulturową…

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 019. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Miejskie i jadalne owady, ciało tłuszczowe młodej matki

Sun, 21 Apr 2024 07:07:53 +0000

3:35 Ekologia i ochrona owadów na obszarach miejskich: przegląd
22:30 Globalny atlas owadów jadalnych: analiza
35:25 Obraz morfologiczny ciała tłuszczowego młodych matek nieunasiennionych

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 018. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“.

Odkrywca drecza w Polsce - Stanislaw Różyński

Mon, 08 Apr 2024 21:13:34 +0000

Gościem podkastu jest Stanisław Różyński pszczelarz senior, który pierwszy zgłosił obecność roztocza dręcza pszczelego w Polsce 15 maja 1980 r. Zauważył osłabienie pszczół w ulach swojego przyjaciela i po zbadaniu znalazł roztocza przypominające Varroa na owadach. Próbki zawiózł do weterynarza i po ich potwierdzeniu poinformował o tym Instytut Weterynaryjny w Puławach. Zespół został wysłany do pasieki pszczelarza Jana Liponogi w Dzierzkowicach, gdzie oficjalnie zarejestrowano pierwszy pojaw roztoczy Varroa w Polsce. Następnie Pan Stanisław opowiada o swoim długoletnim doświadczeniu z pszczelarstwem oraz o swoim mentalnym i duchowym kontakcie z pszczołami. Zgadzamy się, że warto promować zagubiony, gdzieś po drodze w tym szalonym pędzie za wzrostem tradycyjny etos pszczelarstwa hobbystycznego.

Jakość polskich produktów pszczelich, mapa mózgu owada, dzika pszczoła miodna

Sun, 07 Apr 2024 09:56:18 +0000

Charakterystyka substancji zanieczyszczających produkty pszczele pochodzenia polskiego oraz ocena ryzyka w kontekście nowotworów 01:50
Konektom mózgu larwy muszki owocowej 13:30
Zagęszczenie dzikiej pszczoły miodnej Apis mellifera w koloniach na całym świecie 24:00

Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 017. Odcinek powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

O hodowli czarnej pszczoły Kampinoskiej - David Lutz (archiwum)

Fri, 05 Apr 2024 19:35:49 +0000

We wrześniu 2017 r. nagrałem rozmowę z Panem Davidem Lutz’em. Twierdził, że był wtedy ostatnim hodowcą ciemnej pszczoły Apis mellifera mellifera linii Kampinoskiej. Od lat selektywnie hodował te pszczoły pod kątem cech takich jak odporność na Warrozę i długowieczność. W rozmowie omawiał historię tej linii pszczół. Wyjaśniał swoje metody, takie jak hodowla tylko z rodzin, które przetrwają zimę. Zauważał, że chociaż pszczoły z Kampinosu są wytrzymałe i długowieczne, to zazwyczaj produkują mniej miodu niż niektóre inne pszczoły komercyjne. Opowiadał o konieczności utrzymania tych pszczół w ich naturalnym leśnym siedlisku, a nie w obszarach rolniczych traktowanych pestycydami.

Wywiad w wersji tekstowej jest tutaj.

Analiza pyłkowa - Dariusz Teper

Mon, 01 Apr 2024 19:09:25 +0000

Specjalista palinologii, a szczególnie analizy miodu i produktów pszczelich dr Dariusz Teper, omawia trudności związane z analizą różnych rodzajów miodu w Polsce. Zmiana krajobrazu rolniczego spowodowała powstanie nowych odmian miodu, takich jak miód z mniszka lekarskiego. Mój gość zauważa jednak, że realnie miód odmianowy mniszkowy występuje bardzo rzadko. W rozmowie poruszamy także potencjał analizy zawartości pyłku pierzgi oraz ziaren pyłku znalezionych w próbkach paleontologicznych.

Zapraszam do posłuchania poprzedniego odcinka nr. 57 z Panem Dariuszem.

Międzygatunkowa nosema, zapylające drony i neonikotynoidy w Polsce

Sun, 24 Mar 2024 11:05:48 +0000

Kontrastowe skutki pszczelarstwa i użytkowania gruntów na sieci roślin i zapylaczy oraz występowanie patogenów w śródziemnomorskich ekosystemach półsuchych
Autonomiczny system zapylania wykorzystujący drony i sztuczną inteligencję do zastąpienia pszczół w uprawie pomidorów szklarniowych.
Ocena zezwoleń nadzwyczajnych wydanych przez państwo członkowskie Polska na środki ochrony roślin zawierające imidaklopryd, tiaklopryd lub tiametoksam

Film Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 016 powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“.

Problemy polskiego pszczelarstwa - Piotr Skorupa

Sat, 23 Mar 2024 08:46:59 +0000

Pszczelarz, społecznik i były prezes Stowarzyszenia Polanka, zwraca uwagę na wyzwania stojące przed pszczelarzami w Polsce. Podkreśla on potrzebę wprowadzenia nowych przepisów w celu ochrony pszczelarzy z wieloletnim stażem na tym samym terenie oraz rozwiązania trudności w uzyskaniu finansowania i udowodnienia zatrucia uli pestycydami. Piotr podkreśla również znaczenie lepszej komunikacji między pszczelarzami i rolnikami w celu ograniczenia przypadkowych zatruć pszczół, ale zauważa, że wymaga to regulacji rządowych. Ponadto wyraża obawy dotyczące wpływu zmian klimatycznych na przyszłość pszczelarstwa w Polsce.

Stanowisko w sprawie protestów pszczelarzy

Sat, 16 Mar 2024 13:54:25 +0000

Stanowisko w sprawie udziału pszczelarzy w bieżących protestach rolniczych w związku z formą i hasłami obecnymi na protestach. https://pszczelarstwo.pl.eu.org/

00:55 List
10:40 Mój komentarz subiektywny

Środki na komary a zapylacze, uczenie maszynowe w pszczelarstwie, książki o apiterapii

Sun, 10 Mar 2024 06:00:00 +0000

2:30 Ulatniający się insektycyd pyretroidowy z urządzenia odstraszającego komary nie wpływa na żerowanie i rekrutację pszczół miodnych
13:35 Techniki uczenia maszynowego i wizji komputerowej w aplikacjach do ciągłego monitorowania uli: przegląd.
30:50 Analiza książek na temat apiterapii pod kątem zaleceń dotyczących nowotworów i porównanie ich wynikami badań klinicznych przedstawionymi w literaturze.

Program “Pszczele Wieści o przyrodzie naukowo” pod egidą Stowarzyszenia Pszczelarzy Polskich „Polanka“ prowadzą jego twórcy: Piotr Skorupa współtwórca „Polanka TV“ oraz Jakub Jaroński z „Radio Warroza Pszczele Wieści“

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Rozmowy w kuluarach w Puławach

Sat, 09 Mar 2024 10:44:53 +0000

z 61. Naukowej Konferencji Pszczelarskiej w Puławach.

00:02 Jerzy Demetraki-Paleolog
09:31 Stanisław Różyński
13:30 Michał Kolasa i Andrzej Oleksa
32:03 Andrzej Bober
37:39 Fani Hatjina
42:47 Małgorzata Bieńkowska

Jerzy Demetraki-Paleolog zauważył wiele nowych twarzy i interesujących pomysłów od badaczy spoza tradycyjnych dziedzin pszczelarstwa, takich jak ci, którzy wykorzystują narzędzia sztucznej inteligencji do pszczelarstwa. Stanisław Różyński był pierwszym, który oficjalnie zgłosił pojaw dręcza pszczelego w Polsce 15 maja 1980 roku. Pomógł lokalnym pszczelarzom podczas tego ważnego odkrycia. Naukowcy Andrzej Oleksa i Michał Kolasa omówili swoje prezentacje konferencyjne na tematy związane z ochroną lokalnych populacji pszczół miodnych. Lekarz weterynarii Andrzej Bober omówił problemy zdrowotne pszczół w Polsce, zauważając, że nosema i warroza pozostają istotnymi problemami. Współpraca między pszczelarzami i weterynarzami jest ważna dla znalezienia rozwiązań. Badaczka z Grecji Fani Hatjina skupia się na organicznych metodach kontroli roztocza Varroa i wpływie zanieczyszczenia środowiska na pszczoły. Hatjina zaleca stosowanie alternatywnych substancji do powszechnie używanych chemikaliów dla bezpieczeństwa pszczół i środowiska. Główna przedstawicielka organizatora konferencji Małgorzata Bieńkowska podziękowała uczestnikom i ma nadzieję, że przyszłoroczna konferencja będzie międzynarodowa.

Wpływ warrozy na koewolucję i gospodarkę, jakość wosku

Mon, 26 Feb 2024 10:31:05 +0000

2:30 Populacja nieleczonych pszczół zmusza dręcza do ewolucji.
12:30 Przegląd z zakresu problematyki badawczej wpływu dręcza pszczelego na populację pszczół miodnych.
30:00 Metody analityczne oznaczania zanieczyszczeń wosku pszczelego parafiną i stearyną.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Nauka - poszukiwanie "dziury w całym"

Sun, 18 Feb 2024 21:12:10 +0000

Kacper omawia metanaukę, która bada uniwersalne aspekty procesu naukowego, które pozostają niezmienne pomimo historycznych zmian w podejściach do nauki. Wczesna grecka filozofia przyrodnicza ceniła wiedzę teoretyczną ponad praktyczne zastosowania. Kluczowym punktem jest to, że nauka wprowadza zmiany i kwestionuje istniejące modele rzeczywistości, działając trochę też jako światopoglądowy czynnik chaosu w przeciwieństwie do utrzymania modelu status quo. Kacper argumentuje, że bardziej otwarte społeczeństwa, które pozwalają na swobodne myślenie i wymianę idei sprzyjają rozwojowi nauki. Omawiamy różnice między nauką a technologią oraz to, jak wczesne społeczeństwa ludzkie nie rozróżniały między technologią, magią a religią uważając to za najważniejsze praktyczne rozwiązania społeczne. Z tej myśli zrodziła się technologia naukowa.

00:01:06 Zdecentralizowane media społecznościowe
01:03:59 Jaki cel przyświeca tej audycji?
00:10:23 Skamieliny ewolucyjne
00:15:02 Co chcemy przekazać?
00:20:21 Popper i Khun
00:21:32 Na początku był…
00:25:07 Nauka, czy jednak technologia?
00:25:39 Myślenie naukowe nie dotyczy zajmowania się rzeczami praktycznymi
00:29:41 Nieludzka technologia
00:34:08 Przedludzka technologia
00:35:26 Magia
00:38:49 Metanauka, czyli “nauka o nauce”
00:40:07 Kiedy powstała nauka
00:41:58 Panpsychizm
00:44:14 Starożytna Grecja
00:49:40 Autorytaryzm hamuje naukę
00:53:00 Progresywizm czy konserwatyzm
00:55:36 Złoty wiek islamu
01:01:20 Oświecenie - Nowa nadzieja
01:03:5 Filozofia nauki
01:04:58 Rewolucje Khuna
01:07:08 Świat Poppera
01:08:42 Dedukcja czy indukcja
01:12:56 Istota metody naukowej
01:19:06 Dlaczego falsyfikacja?
01:20:20 Nauka jako aktywność społeczna
01:21:32 Nauka jako język uniwersalny
01:24:40 Czemu myślenie naukowe jest takie trudne
01:25:53 Ewolucja człowieka przez ewolucję nauki
01:29:50 Sprzężenie zwrotne
01:30:21 Nauka jako sztuka tworzenia modelu rzeczywistości
01:31:08 Zakończenie

Warsztaty COLOSS w Warszawie

Thu, 15 Feb 2024 18:04:00 +0000

COLOSS to międzynarodowe stowarzyszenie non-profit skupiające się na poprawie dobrostanu pszczół na całym świecie. Łączy ponad 2000 naukowców, weterynarzy, pszczelarzy i studentów z ponad 30 krajów, prowadzących badania nad monitorowaniem utraty kolonii pszczelich i poprawą komunikacji między badaczami a pszczelarzami. Na warsztatach w Warszawie od 7 do 9 lutego 2023 r. zespoły naukowców pracowały nad publikacjami dotyczącymi szacowania kosztów ekonomicznych strat rodzin pszczelich poprawie komunikacji między pszczelarzami, a naukowcami. Anna Gajda, kierowniczka Pracowni Chorób Owadów Użytkowych na SGGW, które było gospodarzem warsztatów, zauważyła, że podczas pandemii spotkania online umożliwiły współpracę, ale warsztaty w formie spotkań osobistych pozwalają na bardziej produktywne budowanie relacji i dzielenie się wiedzą.

01:05 Wywiad z Robertem Brodschneiderem
08:52 Wywiad z Lottą Fabricus Kristiansen
19:08 Wywiad z Anną Gajdą

Kolibry czy trzmiele, jak cerana żyje z dręczem, pyłek w medycynie: nie tak prędko!

Sun, 11 Feb 2024 10:33:57 +0000

Gwałtowne dostosowywanie się roślin do nowych zapylaczy.
Dręczooporność u Apis cerana: przegląd.
Skuteczność terapeutyczna pyłku podawanego doustnie w przypadku chorób niealergicznych: przegląd ogólny.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Pszczoły w słupach, nauka obywatelska, nieskuteczne ręczniki z kwasem

Sun, 28 Jan 2024 06:00:00 +0000

Półnaturalne siedliska sprzyjają i słupy energetyczne w przetrwaniu dziko żyjących pszczół miodnych w krajobrazie rolniczym w Hiszpanii.
Wykorzystanie nauki społecznościowej do poszukiwań rodzin pszczoły miodnej, które w naturalny sposób radzą sobie z inwazją roztocza Varroa destructor.
Brak dowodów na skuteczność stosowania mieszaniny gliceryny i kwasu szczawiowego za pomocą wzmocnionego ręcznika kuchennego jako nośnika w celu zwalczania dręcza pszczelego.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Nekrofagia pszczela w kryminalistyce? „Ekologiczne” motywacje pszczelarskie

Sun, 14 Jan 2024 09:29:41 +0000

Nekrofagia u pszczół miodnych; kryminalistyczne zastosowanie zachowań związanych z poszukiwaniem zapachów
Pszczelarstwo, zarządzanie środowiskiem i opieka wielogatunkowa na obszarach wiejskich
Motywacje leżące u podstaw wyborów pszczelarskich związanych z opieką nad pszczołami: badanie metodologią Q-sort w Wielkiej Brytanii

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Trutnie głosu nie mają - Patrycja Staniszewska

Sat, 13 Jan 2024 10:57:33 +0000

Pszczoły miodne w tym trutnie posiadają nabytą odporność podobną do zwierząt kręgowych - wyjaśnia naukowczyni zajmująca się pszczołami. Następnie omawia związek tej odporności ze znaczeniem rodziny pszczelej. Co ciekawe, rozmowa dotyka również dotychczas niezbadanej interpretacji hipotetycznej motywacji samców związanych z życiem, kopulacją i rozmnażaniem się pszczół oraz naukowo poznanej ich roli w pszczelej kolonii społecznej znacznie większej niż istoty wyłącznie zdolne do reprodukcji jako ojcowie pogrobowców w bezwzględnym losie samców, jak bywają postrzegane w powszechnym mniemaniu. Rozmawiamy m.in. o tym czy przedwczesna ejakulacja u trutni może być uważana za korzystną czy szkodliwą z różnych perspektyw poznawczych. Okazuje się, że przyszłe badania mogłyby być może zmierzyć poziom komfortu trutni przed ejakulacją podobnie jak badają zdolność owadów do odczuwania bólu.

Stuletni pszczelarz - Stefan Antolak (archiwum)

Fri, 12 Jan 2024 19:35:13 +0000

00:01 Wstęp - gadanie o podkaście
04:01 mistrz Stefan Antolak
15:53 uczeń Grzegorz Buczyński

Pana Stefana spotkałem kilka lat wcześniej. Był gościem na pasiece swojego ucznia. Nagrywaliśmy wtedy materiał do filmu i Pan Stefan spontanicznie zgodził się w nim wystąpić. Zapamiętałem go jako osobę radosną z dużą werwą, szczególnie biorąc wiek mojego rozmówcy. To sprawiło, że wydawał mi się o ok. kilkadziesiąt lat młodszy niż w rzeczywistości był. Piszę w czasie przeszłym, gdyż niestety po przeprowadzeniu wywiadu, a przed jego publikacją tuż przed swoimi 101 urodzinami Pan Stefan zmarł. Pod koniec życia zmniejszał swoją pasiekę, ale do końca – z tego co mi wiadomo – posiadał dwa ule, z których produkował miód dla swojej rodziny.

Stefan Antolak zajmował się pszczelarstwem ponad 50 lat. Uważał, że wiedza i cierpliwość są kluczowe dla osiągnięcia sukcesu pszczelarskiego. Twierdził, że środowisko dla pszczół staje się coraz bardziej zanieczyszczone z powodu ludzkich działań, takich jak wyrzucanie odpadów, co może wpływać na jakość produktów pszczelich, takich jak miód. Pomimo swojego zaawansowanego wieku, Antolak wciąż czerpał radość z obserwowania swoich pszczół i ich zachowań społecznych. Był wdzięczny, że miał ucznia Grzegorza Buczyńskiego, który kontynuuje jego dziedzictwo pszczelarskie po jego odejściu.

Skuteczność akarycydów, algorytm bada pszczoły, pszczoły cukrowe w zwyczajach Aborygenów.

Sun, 31 Dec 2023 14:01:00 +0000

2:35 Spadek skuteczności akarycydów
18:12 Nagrania wideo z wykorzystaniem wytrenowananego algorytmu pszczelego pozwalają wykryć zmiany w zachowaniu pszczół pod wpływem neonikotynoidów
36:25 Poglądy pszczelarzy pszczół bezżądłych na temat wierzeń i praktyk Aborygenów w Australii

Program pod egidą Stowarzyszenia Pszczelarzy Polskich „Polanka“ prowadzą jego twórcy: Piotr Skorupa współtwórca „Polanka TV“ oraz Jakub Jaroński z „Radio Warroza Pszczele Wieści“.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Owady w badaniach naukowych i praktyce

Sun, 17 Dec 2023 13:59:00 +0000

5:00 Wstęp
7:59 Wspomnienie o Januszu Wojtusiaku
9:10 Zachowania ratunkowe i opieka sanitarna u mrówek
22:16 Dobowa rytmika życia organizmu
27:01 Grzybowe biopestycydy
30:09 Entomologia sądowa
34:14 Pszczoły w mieście
43:02 Wibroakustyczna komunikacja pszczoły miodnej
55:31 Diapauza - cykle owadów
01:00:49 Owady na talerzu

Program pod egidą Stowarzyszenia Pszczelarzy Polskich „Polanka“ prowadzą jego twórcy: Piotr Skorupa współtwórca „Polanka TV“ oraz Jakub Jaroński z „Radio Warroza Pszczele Wieści“.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Zanieczyszczony wosk, probiotyki a zgnilec, zapylanie w mieście.

Sun, 03 Dec 2023 13:56:00 +0000

Zanieczyszczenia wosku a przeżywalność czerwiu pszczelego 2:30
Potencjał probiotyków w walce ze zgnilcem 21:23
Ekologia zapylania w miastach (przegląd badań) 35:05

Program pod egidą Stowarzyszenia Pszczelarzy Polskich „Polanka“ prowadzą jego twórcy: Piotr Skorupa współtwórca „Polanka TV“ oraz Jakub Jaroński z „Radio Warroza Pszczele Wieści“.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Ćmy mistrzowie nocy, 40 lat pszczół zafrykanizowanych, skupiska trutni w oku radarów.

Sun, 19 Nov 2023 13:28:00 +0000

1:40 Ćmy skuteczniejsze w zapylaniu jeżyn niż pszczoły
12:10 Ponad 40 lat warrozy w populacji pszczół zafrykanizowanych w Brazylii – analiza historycznego porażenia
20:25 Loty trutni w oku radarów

Program pod egidą Stowarzyszenia Pszczelarzy Polskich „Polanka“ prowadzą jego twórcy: Piotr Skorupa współtwórca „Polanka TV“ oraz Jakub Jaroński z „Radio Warroza Pszczele Wieści“.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Chore pszczoły nieleczone, większe kwiaty, komunikacja z pszczołami.

Sun, 05 Nov 2023 13:16:00 +0000

Długoterminowy eksperyment pokazuje, że pszczoły leczone biopestycydami są zdrowsze od innych, a zwłaszcza od pszczół nieleczonych. 1:52
Większe kwiaty produkujące więcej nagrody to być może efekt dostosowywania się roślin do zmian klimatycznych. 17:12
Czy możliwa jest komunikacja pszczelarza z pszczołami? 23:33

Program pod egidą Stowarzyszenia Pszczelarzy Polskich „Polanka“ prowadzą jego twórcy: Piotr Skorupa współtwórca „Polanka TV“ oraz Jakub Jaroński z „Radio Warroza Pszczele Wieści“.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Odporność społeczna, nowy gatunek, globalna różnorodność.

Sun, 29 Oct 2023 13:12:00 +0000

Odporność społeczna pszczół miodnych. 01:40
Nowy gatunek pszczół na terenie Polski. 10:20
Globalne rozmieszczenie pszczół. 20:23

Program pod egidą Stowarzyszenia Pszczelarzy Polskich „Polanka“ prowadzą jego twórcy: Piotr Skorupa współtwórca „Polanka TV“ oraz Jakub Jaroński z „Radio Warroza Pszczele Wieści“.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Kał w żuwaczkach, zmodyfikowane jelita, afrykanizacja.

Sun, 15 Oct 2023 12:09:00 +0000

Kał w żuwaczkach pszczół. 01:12
Modyfikacja genetyczna bakterii może pomóc pszczołom. 18:20
Afrykanizacja – zagrożenie dla pszczelarstwa. 26:05

Program pod egidą Stowarzyszenia Pszczelarzy Polskich „Polanka“ prowadzą jego twórcy: Piotr Skorupa współtwórca „Polanka TV“ oraz Jakub Jaroński z „Radio Warroza Pszczele Wieści“.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Miodne kontra trzmiele, szczepionka na zgnilca, polerka u pszczół.

Sun, 08 Oct 2023 12:04:00 +0000

01:55 Pszczoła miodna a rozwój trzmiela ziemnego.
14:17 Szczepionka dla pszczół przeciwko zgnilcowi.
23:40 Polerka u pszczół.

Program pod egidą Stowarzyszenia Pszczelarzy Polskich „Polanka“ prowadzą jego twórcy: Piotr Skorupa współtwórca „Polanka TV“ oraz Jakub Jaroński z „Radio Warroza Pszczele Wieści“.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Szczepionka na zgnilca

Sat, 07 Oct 2023 17:19:53 +0000

Razem z weterynarzem od pszczół Bartłomiejem Molasy na chłodno i z dystansu rozmawiamy o opracowanej szczepionce na zgnilca, której ogłoszenie wyprodukowania ponad pół roku temu wzbudzało wiele emocji. Przyglądamy się badaniom, omawiamy mechanizmy działania. Publikacja naukowa: Frontiers in Veterinary Science: doi: 10.3389/fvets.2022.946237

Pszczółka Agata o polskim pszczelarstwie

Fri, 06 Oct 2023 05:40:18 +0000

O roli kobiet jako pszczelarek i asystentek pszczelarzy, konfliktach pszczelarskich, rolniczej funkcji pszczelarstwa, rozmawiam z pszczelarką i wiceprezeską Stowarzyszenia Pszczelarzy Polskich “Polanka” Agatą Świerczyńską.

Pszczoły dręczooporne, mroczna strona higieniczności, owadzia golarka.

Sun, 24 Sep 2023 11:57:00 +0000

01:43 Pszczoły dręczooporne
21:03 Mroczna strona higieniczności
28:45 Owadzie inspiracje bioinżynierów

Program pod egidą Stowarzyszenia Pszczelarzy Polskich „Polanka“ prowadzą jego twórcy: Piotr Skorupa współtwórca „Polanka TV“ oraz Jakub Jaroński z „Radio Warroza Pszczele Wieści“.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Mieszanie pestycydów, głodne bakterie, dzikie pszczoły w sadach.

Fri, 15 Sep 2023 11:38:00 +0000

00:34 Pestycydy w rodzinach pszczoły miodnej.
17:23 Bakterie w nektarze żrą pyłek.
28:36 Dzikie pszczoły zastępują hodowlane.

Program “Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo” pod egidą Stowarzyszenia Pszczelarzy Polskich „Polanka“ prowadzą jego twórcy: Piotr Skorupa współtwórca „Polanka TV“ oraz Jakub Jaroński z „Radio Warroza Pszczele Wieści“.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“

Neokartezjanizm w etologii 4/4

Sun, 13 Aug 2023 20:55:44 +0000

Kacper Jerzy Piwowarek mówi o dwóch biegunach mechanistycznych interpretacji zachowania się organizmów i fałszywej dychotomii: z jednej strony gloryfikacji programowania genetycznego, a z drugiej strony gloryfikacji wpływu cech nabytych przez środowisko. Według niego spójnym wyjściem z tego neokartezjańskiego podejścia jest koncepcja motywacji w reakcji na eustres i dystres w obrębie umweltu organizmu.

Wynikiem tych rozważań jest próba udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy uzasadnienie zachowań organizmów przez mechanistyczny opis działania - tylko poprzez maszynowy automatyzm - jest wystarczające do zrozumienia ich reakcji. Z drugiej strony zastanawiamy się czy wyodrębnianie zachowań tzw. wynikających z “rozumu” (szczególnie u organizmów zaliczanych do ludzi) jako przeciwieństwo zachowań motywowanych tzw. “sercem” ma w rzeczywistości rację bytu?

01:50 Filozofia Kartezjusza
20:54 Mechanicyzm a genocentryzm
33:46 Mechanicyzm a behawioryzm
46:22 Eustres i dystres w obrębie umweltu
59:23 Czy organizmy to automatyczne maszyny?

Suplement: samoorganizacja - rodzina pszczela okiem etologa 3/4

Wed, 19 Jul 2023 15:49:50 +0000

Podsumowanie poprzednich dwóch odcinków. Kacper Jerzy Piwowarek w krótkiej spontanicznej wypowiedzi omawia w pigułce ewolucyjne aspekty i przyczyny grupowego prospołecznego zachowywania się owadów eusocjalnych na przykładzie pszczoły miodnej. Rodzina pszczela to emergentna oddolna samoorganizacja jednostek oparta o prawa fizyki i zmienność biologiczną. Każda pojedyncza pszczoła ma swoje motywacje, lecz nie realizuje jakiegoś odgórnie ustalonego zachowania się dla podtrzymania egzystencji kolonii, a tym bardziej idei gatunku czy rodziny. Pszczoły i inne organizmy w tym ludzie - wbrew temu co często przekazują media popularne i pszczelarze - nie dążą do zachowania swojego gatunku i “dobra” rodziny pszczelej. Zachowywanie się prospołeczne to konsekwencja innego procesu i jeden z wielu alternatywnych etapów zmienności, który może, a nie musi zachodzić. To nie są prawa przyrody.

Odcinek w wersji filmowej znajdziesz tu.

7hX6dy3q9c4kmHsX2rkxg5hb76vzel2OfdP3xbz1

Rolnicza koncepcja genów i gatunków 2/4

Sat, 08 Jul 2023 13:33:39 +0000

Uzupełnienie poprzedniego odcinka rozważań z Kacprem. Krytyka pewnego sposobu rozumienia biologicznej motywacji organizmów, dążności gatunków i genów rzekomo ku przetrwaniu. Na przykładzie pszczelarskiego i hodowlanego, narzędziowego i odgórnego postrzegania zachowania się pszczół zaprezentowanego w artykule Sławomira Trzybińskiego pt. “Świat się zmienia” https://tiny.pl/ct8d6

00:41:07 Rolnicze postrzeganie genów i gatunków
01:03:06 Koncepcja ewolucyjna samoorganizacji
01:20:46 Instrumentalne postrzeganie innych organizmów

Ewolucyjna koncepcja odporności 1/4

Tue, 04 Jul 2023 08:31:09 +0000

Rozważania na temat układu odpornościowego z punktu widzenia darwinowskiego. Krytyka ideowo-ewolucyjnych założeń koncepcji: pszczelarstwa darwinistycznego propagowanego przez prof. Thomasa Seeleya w tłumaczeniu Bartka Malety oraz społeczno-prawniczej prof. Marcina Matczaka. W rozmowie z Kacprem Jerzym Piwowarkiem próbujemy rozważać problem funkcji układu odpornościowego z perspektywy neodarwinowskiej. Jego znaczenie dla organizmu wielokomórkowego lub kolonii eusocjalnej takiej jak pszczoły w procesie kształtowania relacji społecznych i budowania różnorodności takich jak płeć, hierarchia, obcy-swój.

01:01:13 Ewolucyjne korzenie liberalizmu?
01:29:39 Płeć
01:52:56 Pszczelarstwo darwinistyczne?

Artykuł Bartka Malety „Pszczelarstwo darwinistyczne, czyli perspektywa ewolucyjna w pszczelarstwie“: https://tiny.pl/ctrf6 Wykład prof. Marcina Matczaka „Czy instytucje mogą wymierać? Teoria ewolucji a organizacja społeczeństwa“: https://tiny.pl/ctr5m

Historia Wszechświata - Agnieszka Pollo

Sun, 02 Jul 2023 06:35:59 +0000

Co się musiało wydarzyć, zanim powstało życie na Ziemi, a nawet Układ Słoneczny? Ile czasu to trwało? Jaka jest nasza wiedza o historii Wszechświata i jakie zagadki skrywa przed nami jego początek, struktura i bezkres? Jakie jest nasze ziemskie znaczenie dla Wszechświata? Moją rozmówczynią jest astrofizyczka profesorka Agnieszka Pollo, badaczka ewolucji zewnętrznych galaktyk.

00:09:36 Początki Wszechświata
00:23:45 Ewolucja galaktyk
00:42:53 Czy Ziemia jest jakoś szczególna?
00:52:52 Koniec świata.

Ilustracja struktury galaktyk: arXiv:astro-ph/0504097v2

Ewolucje symbioz u owadów - Piotr Łukasik

Fri, 30 Jun 2023 16:45:22 +0000

Relacje ekologiczne współpracy czy pasożytnictwa są płynne i względne. Rozmawiamy o niesamowitych symbiozach owadów z bakteriami i grzybami, a zwłaszcza mszyc, mrówek i cykad. W dalszej części poruszamy temat kryzysu klimatycznego w kontekście owadów oraz inżynierii genetycznej w służbie ochrony pszczół w związku ze zmianami klimatycznymi. Moim gościem jest ekolog, specjalista od ewolucji symbioz u owadów: Piotr Łukasik.

00:00:29 Rodzaje symbioz
00:25:27 Mszyce
00:46:14 Cykady
01:04:50 Apokalipsa?
01:43:24 Modyfikacje genetyczne

Muchówki, mrówki, pszczoły rodzime - Adam Tofilski

Wed, 28 Jun 2023 11:38:49 +0000

Dlaczego istotne jest, żeby próbować zmieniać negatywne podejście w społeczeństwie nie tylko do muchówek, ale także do wielu innych owadów.
O badaniach komunikacji pszczół za pomocą drgań wytwarzanych przy pomocy mięśni skrzydeł.
Dlaczego dofinansowanie do zakupu matek pszczelich łącznie z traktowaniem pszczół miodnych jako zwierząt gospodarskich utrudnia ochronę rodzimych podgatunków.

Moim rozmówcą jest biolog, entomolog, profesor Adam Tofilski.

00:03:46 Bioróżnorodność owadów
00:21:49 Komunikacja w ulu
00:37:51 Apis mellifera mellifera
00:46:09 Problemy z finansowaniem nauki
00:53:20 Stan populacji pszczół w Polsce
00:58:37 Czy pszczoła jest udomowiona?
01:08:04 Ochrona pszczoły rodzimej
01:19:00 Treatment Free

Wiejskie pszczelarstwo - Emil Gawin

Sun, 25 Jun 2023 14:24:04 +0000

Pszczelarz, specjalista od ruchomej grafiki 3D, który przeprowadził się na wieś w celu zmiany swojego życia i “życia ze wsi”. Prowadzi Pasiekę Prowincjonalną. Rozmawiam z Emilem Gawinem.

00:01:18 Zainteresowanie pszczołami
00:08:30 Gospodarka pasieczna
00:13:51 Zainteresowanie biologią
00:18:49 Ramka praca
00:23:00 Pszczelarstwo w przyszłości
00:28:41 Udomowienie
00:31:23 Pszczoły na Marsie
00:38:21 Piękno dręcza pszczelego
00:41:11 Podsumowanie

Rozmowy w kuluarach w Lublinie

Mon, 30 Jan 2023 11:00:00 +0000

Audycja z Naukowej Konferencji Pszczelarskiej dla otoczenia społeczno-gospodarczego “Nauka praktyce”, która odbyła się 19.01.2023 r. w Lublinie. W odcinku wykorzystano też za zgodą organizatora niewielkie fragmenty prelekcji z sali konferencyjnej.

XIV Świętokrzyskie Święto Pszczoły

Tue, 30 Aug 2022 10:00:00 +0000

Reportaż z Bałtowa. Innymi słowy święto branży pszczelarskiej okiem i uchem Pszczelich Wieści. Reportaż w wersji filmowej znajdziesz tu.

Ekipa Pszczele Wieści w składzie: Emil (Pasieka Prowincjonalna): kamera, Warroza (Radio Warroza): mikrofon, Kacper (Radio Warroza): wsparcie merytoryczne

00:00:20 Organizator
00:04:45 Bałtowska pasieka
00:06:11 Palenie Wakontu
00:09:05 Matki po igle
00:11:10 Ale lipa!
00:13:33 Organizator
00:15:20 Suple, suple, suple
00:24:45 Nauka
00:35:03 Lab i murarki
00:38:03 Pan Zbigniew
00:39:52 Bartnik i Gierek
00:46:33 Cegłówki na kwasie
00:50:01 Znów o nasieniu

Chów pszczół samotnych - Dariusz Teper

Sun, 07 Aug 2022 11:04:38 +0000

Dlaczego pszczoły samotne mogą być efektywniejszymi zapylaczami niż pszczoła miodna?
Jak mogą się sprawdzić w chowie?
Jaki Pan Doktor ma stosunek do hobbystycznego i edukacyjnego utrzymywania tzw. domków dla różnorodnych owadów zapylających bez pozbywania się z nich pasożytów?

Rozmawiam z Dariuszem Teperem specjalistą od analizy pyłkowej produktów pszczelich, chowu pszczół samotnych, a zwłaszcza murarki ogrodowej oraz specjalista od ekologii zapylania sadów. Rozmowę w wersji filmowej znajdziesz tu.

Jingle: https://freesound.org/s/553450

Technologia naprawi to co zepsuła - Jerzy Demetraki-Paleolog

Sat, 06 Aug 2022 15:30:50 +0000

Zagrożenia związana z pszczołami i pszczelarstwem to ważny i popularny temat. Dopytuję o kwestie z tym związane. Z tego odcinka dowiesz się:

Czy według Profesora owady mają szanse przeżyć człowieka?
Co Pan Profesor sądzi o selekcji naturalnej i ruchu pszczelarstwa bez leczenia (treatment free)?
Czy ekstensywne rolnictwo jest w stanie wyżywić świat?
Dlaczego w pszczelarstwie potrzebna jest profesjonalizacja?

Rozmawiamy z Profesorem Jerzym Demetrakim-Paleologiem, specjalistą od genetyki i hodowli pszczół miodnych. Wersję filmową znajdziesz tu.

Jingle: https://freesound.org/s/553450

Przychodzi pszczoła do lekarza

Fri, 15 Jul 2022 10:00:00 +0000

Na pytania zadawane przez słuchaczy podkastów Pszczele Wieści, Radio Warroza i czytelników czasopisma Pasieka odpowiada Anna Gajda.

Odporność, a fizjologia pszczół - Aneta Strachecka

Sat, 11 Jun 2022 10:02:37 +0000

Czy pszczoły mają narkotyki, wątrobę, nowotwory i kuracje odmładzające?
Jak dieta wpływa na odporność pszczół?
Jak pole elektromagnetyczne wpływa na pszczoły?
Czy słupy z wysokim napięciem wpływają na ule stojące pod nimi?
Jak przetrzymywanie matek w klateczce może na nie wpływać?
Czy modne preparaty probiotyczne są zawsze korzystne?
Ocena śmiertelności rodzin pszczelich w ostatniej dekadzie w Polsce?
Dlaczego tzw. chwasty i dzicy zapylacze są ważni?

Pytam Anetę Strachecką. Biochemiczkę i fizjolożkę od pszczół.

00:00:00 Wprowadzenie
00:01:18 Biostymulatory
00:03:51 Ciało tłuszczowe
00:16:16 Pieprz a pszczoły
00:18:01 Nowotwory
00:22:18 Dieta
00:25:50 Probiotyki
00:29:18 Problemy badawcze
00:34:04 Dzicy zapylacze
00:35:01 Stan populacji pszczoły miodnej
00:38:34 Ogródek i chwasty
00:40:33 Pszczoły rewersantki
00:42:03 Filozofia nauki
00:47:45 Udomowienie
00:50:46 Strzelnica w Łukowie

Rozmowę w wersji filmowej znajdziesz tu.

Nosemoza C. - Anna Gajda i Ewa Mazur

Sun, 05 Jun 2022 17:32:44 +0000

Wykonując przegląd na pasiece rozmawiamy o chorobie którą wywołuje grzyb Nosema cerenae w rodzinie pszczół miodnych, co stanowi obok warrozy podstawowy problem chorób zakaźnych w pszczelarstwie w Polsce. Przeglądamy wspólnie programowo zarażone rodziny pszczele więc jest o czym rozmawiać. Gościniami Radio Warroza są ponownie lekarki weterynarii, naukowczynie: doktorka Anna Gajda i Ewa Mazur.

Hodowca matek pszczelich - Przemysław Szeliga

Tue, 03 May 2022 18:27:47 +0000

Pszczelarz, zawodowiec i pasjonat hodowli pszczół oraz prezes Polskiego Stowarzyszenia Hodowców Matek Pszczelich. Obecnie pracuje nad selekcją pszczół w kierunku wysokiego instynktu higienicznego, a także łagodności oraz zrównoważonego rozwoju. Jego celem jest doskonalenie wychowu pod względem ekonomii, ergonomii i stabilności, przy utrzymaniu jak najlepszej jakości matek pszczelich. Jakie są cele Stowarzyszenia, co Pan Przemysław Szeliga rozumie przez najlepszą jakość oraz jakie ma poglądy na temat hodowli pszczół?

00:02:56 Cele Stowarzyszenia 00:12:55 Księgi i rejestry hodowlane 00:18:25 Hodowane podgatunki 00:34:01 Lokalne populacje 00:38:55 Buckfast 00:47:32 Problemy pszczelarstwa 01:11:01 Unasiennianie sztuczne i naturalne 01:18:07 Kryteria hodowli 01:29:14 Warroza: wyzwanie hodowlane

Pszczelarstwo naturalne - Bartek Maleta

Tue, 19 Apr 2022 19:05:51 +0000

Bartek przekonuje, że gdyby wszyscy pszczelarze przestali używać pestycydów w tym biopestycydów, a także zabiegów biomechanicznych, przy zachowaniu metod komercyjnej gospodarki pasiecznej i selekcji na odporność to w przeciągu kilkunastu lat najprawdopodobniej polskie pszczelarstwo dorobiłoby się populacji pszczół tolerującej warrozę. Jakie ma argumenty i jakie są moje wątpliwości? Posłuchajcie sami.

00:07:50 Metody pasieczne
00:30:10 Co z tymi dowodami?
00:40:46 Kryteria choroby
00:52:12 Hierarchia wartości
01:26:41 Czym jest selekcja naturalna?
01:48:44 Udomowienie i dręcz
01:55:13 Bractwo Pszczele i Fort Knox

Zbuntowane pszczoły - Karolina Kuszewska

Fri, 15 Apr 2022 20:21:21 +0000

Rozmawiamy o konfliktach w rodzinie pszczelej: rebelii, anarchii i policji pszczelej w tym tylko pozornie harmonijnym układzie jakim miała być rodzina pszczela wedle XIX-wiecznych wyobrażeń. Moją rozmówczynią jest Karolina Kuszewska: biolożka ewolucyjna, specjalistka od teorii podziałów socjalnych wśród pszczół i ich strategiamii rozrodczych.

00:03:20 Eksperymenty ewolucyjne
00:06:26 Rebeliantki, anarchistki i policjantki
00:14:32 Dobór krewniaczy czy grupowy
00:24:31 Ewolucja eusocjalności
00:30:51 Konflikty w rodzinie
00:35:39 Pasożyty społeczne
00:40:30 Rewersantki
00:53:54 Eusocjalność u ludzi
01:13:58 Uczenie się i emocje u pszczół
01:23:20 Udomowienie i dręcz

Muzyka do intro: https://freesound.org/people/AndreiEleodor3000

59 Konferencja Pszczelarska

Fri, 25 Mar 2022 11:00:00 +0000

O 59 Naukowej Konferencji Pszczelarskiej organizowanej przez Instytut Ogrodnictwa w 2022 r. rozmawiają jej uczestnicy: dr hab. Zbigniew Kołtowski prof. z Zakładu Pszczelnictwa Instytutu Ogrodnictwa: główna osoba odpowiedzialna za organizację konferencji, Agata Świerczyńska: pszczelarka i wiceprezeska Stowarzyszenia Pszczelarzy “Polanka”, Teresa Kobiałka: redaktorka naczelna czasopisma “Pasieka” oraz Warroza.

Czasopisma pszczelarskie i etykiety na miód

Fri, 28 Jan 2022 11:00:00 +0000

Redaktorka naczelna czasopisma pszczelarskiego “Pasieka” Teresa Kobiałka opowiada nam jak wygląda proces powstawania Pasieki od pomysłu do druku oraz czy możliwe jest istnienie wydawnictwa pszczelarskiego bez reklam. Następnie przeglądamy różne inne czasopisma dostępne na rynku. Zastanawiamy się jak odróżnić metodę naukową opisu świata od reszty oraz co było inspiracją dla powstania Kalendarza Pszczelarza z Pasją na rok 2022. Na koniec Pani Teresa dzieli się z nami swoją specjalistyczną wiedzą na temat prawidłowego wykonania etykiet na miód.

00:02:48 Jak powstaje Pasieka
00:18:47 Reklamy
00:22:52 Inne czasopisma
00:35:32 Metoda naukowa
00:54:39 Kalendarz
01:03:04 Etykiety na miód

Pasożytnictwo społeczne - Kacper Jerzy Piwowarek

Wed, 19 Jan 2022 13:13:57 +0000

“Módl się i pracuj”, czyli zgodnie z zapowiedzią z poprzedniego odcinka Kacper zdradza tajniki ewolucyjnej strategii przetrwania owadzich pasożytów społecznych, która jest jedną z popularnych symbiotycznych relacji pomiędzy organizmami żywymi. W odcinku występują: trzmielce, mrówki amazonki i grzybiarki, pająki, osowate polistes, afrykańska pszczoła miodna capensis oraz ludzielce. Kim są psychopatyczne ludzielce? Dlaczego jest to jedna z bardziej opłacalnych strategii życia? Zapraszamy do słuchania.

00:00:00 Wprowadzenie
00:08:23 Mrówki, trzmielce i pająki
00:28:11 Zawiłości ewolucyjne symbioz
00:34:51 Wysoko funkcjonujący psychopaci

Cykl życiowy Ksenomorfa - Kacper Jerzy Piwowarek

Fri, 03 Dec 2021 15:03:57 +0000

Szczegółowo omawiamy biologię endoparazytoida z filmu Obcy (Alien) Ósmy Pasażer Nostromo. Gratka nie tylko dla miłośników science fiction, cyberpunka, literatury i sztuki grozy, ale także wielbicieli owadów, pasożytów i biologii.

Małe uzupełnienie: Ksenomorfy jadły dowolną materię organiczną, w tym również syntetyczne polimery, ale makro i mikroelementy mogły także pobierać jedząc minerały lub metal. Zawdzięczały to bardzo kwaśnym enzymom. Kod genetyczny i budowa komórkowa odpowiada ziemskiej biologii.

Prawa autorskie cytowanych fragmentów dźwięków zwiastuna do filmu i ścieżki dźwiękowej Jerrego Goldsmitha należą do wytwórni: 20th Century-Fox.

00:01:16 Alien 1
00:08:33 Giger Necronom
00:14:09 Xenomorph
00:39:48 Endoparazytoidy
01:07:01 Aliens 2
01:21:40 Eusocjalność / królowa
01:34:27 Alien 3
01:55:32 Alien 4
02:23:18 Obcy kontra predator
02:32:46 Ludzielce

W sieci superorganizmów - Łukasz Lamża

Fri, 19 Nov 2021 00:21:16 +0000

Czy trzeba być koniecznie eusocjanym organizmem, aby żyć w sieci superorganizmów? Okazuje się, że niekoniecznie. Ten sposób funkcjonowania Ziemian sięga samych pierwocin życia według filozofa przyrody dr Łukasz Lamży z którym pogadaliśmy sobie na temat jego ulubionych superorganizmów pierwotniaczych. Następnie przechodząc przez owady i ludzkie naczelne, popuściliśmy wodze fantazjom na temat możliwych kierunków ewolucji superorganizmów w przyszłości. Bawimy się językiem i filozujemy. ;) “Ludzie nie wiedzą co robię i dobrze”.

00:02:11 Co to są superorganizmy
00:15:49 Pierwotniaki, śluzorośla i labiryntulorośla
00:25:13 Czy Łukasz chciałby być mrówką?
00:34:14 Eusocjalni ludzie?
00:56:16 Dręcze i pszczoły

Koewolucje chrząszczy - Szymon Konwerski 3/3

Thu, 18 Nov 2021 22:55:14 +0000

“Bileciki do kontroli”, czyli o tym dlaczego roztocze latają na gapę tęgopokrywymi samolotami (foreza). O tym, że chrząszcze dużo zapylają, kradną, trują, odurzają, manipulują, odstraszają, a także zabijają jak trzeba w stałych relacjach z innych organizmami.

To już trzecia część rozmowy z dr Szymonem Konwerskim, koleopterologiem, czyli specem od tęgopokrywych, a zatem chrząszczy. Największej i najbardziej bioróżnorodnej grupy zwierząt na świecie. Czy dojdzie do ich apokalipsy w najbliższej przyszłości? Czym różni się układ z kornikiem lub ze stonką?

00:12:56 Foreza chrząszczy
00:25:41 Niemodne chrząszcze
00:33:09 Niepożądane chrząszcze?
00:47:11 Czy apokalipsa chrząszczy?
00:55:08 Udomawianie chrząszczy?

Cytowane fragmenty filmów:

“Wniebowzięci” 1973 Andrzeja Kondriatuka
“Obcy” 1979 Ridleya Scotta
Polska Kronika Filmowa 25B 1950 “Walka Ze Stonką”
“Rój” 1978 Irwina Allena
“Hobbit: Niezwykła podróż” 2012 Petera Jacksona

Fotografia na okładce: chrząszcz mącznik z pasażerami roztoczami :) https://flic.kr/p/2kYeK8b

Wykorzystana muzyka: “Cwał Walkirii” 1870 Richard Wagner, wykonanie Amerykańskie Orkiestry Symfonicznej z 1921 na licencji Wiki: https://en.wikipedia.org/wiki/File:Richard_Wagner_-_Ride_of_the_Valkyries.ogg

Zbiory przyrodnicze - Szymon Konwerski 2/3

Sat, 13 Nov 2021 18:10:08 +0000

Mój gość oprowadza nas po Zbiorach Przyrodniczych przy Wydziale Biologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Podczas nagrania niespodziewanie odwiedził nas też prof. dr hab. Jerzy Błoszyk, specjalista od roztoczy. Cytowany fragment muzyki: Siekiera “Ja stoję, ja tańczę, ja walczę” z płyty “Nowa Aleksandria”.

Biologia chrząszczy - Szymon Konwerski 1/3

Fri, 01 Oct 2021 21:09:17 +0000

Rozmawiam z koleopterologiem, czyli specem od tęgopokrywych, a zatem chrząszczy. Największej i najbardziej bioróżnorodnej grupy na świecie. No przynajmniej z tego co naukowcom do tej pory wiadomo. Nasze owocne spotkanie podzielone jest na trzy odcinki.

00:07:00 Ile żyje chrząszczy?
00:19:17 Jak zbudowane są tęgopokrywe
00:29:09 Czym żywią się chrząszcze?
00:37:48 Geneza i ewolucja chrząszczy
00:47:45 Współczesne taksony
00:54:27 Badanie chrząszczy

Cytowany fragment filmu: “Faraon” w reżyserii Jerzego Kawalerowicza z 1965 r. Mastering: Krystian Zych z Jak zrobić podcast: https://jakzrobicpodcast.pl

Mrówki, dręcze, pszczoły

Sat, 21 Aug 2021 10:00:00 +0000

Tym razem z Tomem prosto z pasieki hodowlanej, czyli Tom, Emil i Warroza robią prasówkę i omawiają bieżące publikacje w branżowej prasie pszczelarskiej: Pasieka i American Bee Journal z lipca 2021 roku.

Najlepsze mateczniki i inwazyjniaki

Fri, 20 Aug 2021 10:00:00 +0000

Tym razem bez Toma, czyli Emil i Warroza robią prasówkę i omawiają bieżące publikacje w branżowej prasie pszczelarskiej: Pszczelarstwo i American Bee Journal z czerwca 2021 roku.

Pszczoły w mieście a pasieki - dyskusja 3/3

Thu, 12 Aug 2021 11:36:01 +0000

Dyskusja dotycząca refleksji i wniosków osób zainteresowanych tematem reportażu jaki opublikowałem w związku z listem pt: “Stawianie uli nie pomaga pszczołom”. Moimi rozmówcami są: dr hab Andrzej Oleksa, Rafał Szyrszeń, Tom Radziwonowski, Łukasz Fuglewicz.

Suplement: Pszczoły w mieście a pasieki 2/3

Tue, 27 Jul 2021 08:56:24 +0000

Oto suplement do głównego reportażu na temat listu naukowców pt. “Stawianie pasiek nie pomaga pszczołom” z poprzedniego odcinka. Moim gościem jest dr Michał Kolasa biolog z UJ, ale także pszczelarz miejski.

Pszczoły w mieście a pasieki: list - reportaż - komentarze 1/3

Sun, 25 Jul 2021 15:58:17 +0000

W czerwcu 2021 r. na portalu Nauka dla przyrody ukazał się list 38 naukowców pt: “Stawianie uli nie pomaga pszczołom”. Bezpośrednim powodem napisania listu były publikacje i akcje PR-owe w mediach dotyczące postawienia nowej i kolejnej pasieki miejskiej w Gdańsku. List naukowców skłonił mnie do nagrania reportażu, którego meritum stanowią komentarze w formie wywiadów z siedmioma gośćmi, a w wśród nich naukowcy, którzy podpisali list oraz specjaliści od nauk zajmujących się pszczołami.

00:20:21 dr hab. Marcin Zych
00:47:26 prof. Jerzy Wilde
01:14:50 prof. Józef Banaszak
01:49:02 prof. Piotr Skubała
02:11:23 dr hab. Monika Fliszkiewicz
02:25:17 dr hab. Aneta Strachecka
02:48:16 Katarzyna Miesierka

Apokalipsa owadów?

Wed, 07 Jul 2021 08:00:00 +0000

Czy owady przeżyją czas antropocenu?
Czy życie na Ziemi jest teraz zagrożone?
Czy mamy do czynienia aktualnie z masowym wymieraniem owadów?
Czy dojdzie do ich globalnej apokalipsy i zagłady w najbliższym czasie?

To określenie z nagłówków publikacji łatwych do znalezienia w internecie. Sformułowania takie jak apokalipsa czy armagedon owadów mają jednak również zastosowanie w publikacjach popularnonaukowych i naukowych. W wyszukiwarce Google Scholar pierwsze wykorzystanie “apokalipsy owadów” znalazłem w tytule publikacji z 2019 roku (Goulson 2019). Po polsku o globalnej apokalipsie owadów pisano w Nauce dla Przyrody (Kierat i Łukasik 2019). Użycie tych sformułowań jak również metody badawczej z której ma wynikać masowe wymieranie 40% owadów w najbliższej przyszłości (Sánchez-Bayo i Wyckhuys 2019) zostało poddane także krytyce naukowej: (Mupepele i in. 2019, Wagner 2019, Saunders i in. 2019, Thomas i in. 2019). W prasie popularno-naukowej w magazynie Undark (Carr 2019) użycie takich sformułowań zostało też skrytykowane jako “sensacjonizm”.

Kto ma racje: nie wiem. Ale zgodnie z mottem Radio Warroza “Zadaję najlepsze pytania jakie potrafię. Słucham odpowiedzi…” oddaję głos Kacprowi: z Pracowni Etologii w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN, gdzie m.in. bada zachowania i możliwości poznawcze owadów.

00:00:29 Zmiany klimatu a owady
00:21:09 Człowiek gatunkiem pionierskim
00:29:30 Życie jest negacją równowagi
00:42:43 Inektogedon czy insektokalipsa?
00:53:42 Zapylacze przyszłości

Udomowianie owadów (pszczoły) 2/2

Sat, 03 Jul 2021 15:07:16 +0000

Jest to obiecany suplement do odcinka 28, czyli rozmowy z Kacprem o “Udomowieniu owadów”.

Czy pszczoła miodna jest udomowiona czy dzika? Czym różni się tolerancja, koegzystencja, koewolucja, oswojenie, od udomowienia? Dlaczego kontrola nad reprodukcją jest podstawą każdej hodowli? Co ma pszczoła miodna wspólnego z gołębiami Darwina?

Przegląd uli na pasiece

Fri, 02 Jul 2021 20:39:18 +0000

Przegląd uli na pasiece Warrozy, który wykonuję z Kacprem znanym z poprzednich odcinków, stał się okazją to przeprowadzenia jak zwykle ciekawych pogaduszek. Zapraszamy.

Udomowianie owadów (zadomka bądź człowiekiem) 1/2

Sun, 27 Jun 2021 16:37:08 +0000

Czy warto prowadzić badania na owadach?
Czy można owady selekcjonować pod kątem oswajania i udomowiania?
Czy karaczany mogą być użyteczne dla cywilizacji i technologii człowieka?
Dlaczego niedoceniane trutnie to beta-testery i prototypy matek pszczelich?
Czy nad owadami ludzie mają kontrolę?

Do rozważań nad tymi i innymi tematami nagrywając w lesie przy mrowisku rudnic Kacper i Warroza zapraszają w Radio Warroza na odcinek pt. “Udomowianie owadów”. Sprawdź też nasze poprzednie rozmowy o genezie owadów, hełmcach i bielcach w tym podkaście.

00:01:02 Czy karaczany są szkodliwe?
00:20:15 Dobór płciowy: seks i gender
00:32:05 Truteń to beta-tester matki
00:41:50 Użyteczność karaczanów
00:48:54 Kontrola nad owadami
00:55:27 Idealizowanie dzikości
01:12:47 Eksperymenty Kacpra
01:22:10 Jaki jest cel nauki?

Ameryka, Afryka, Polska

Mon, 21 Jun 2021 10:00:00 +0000

Trzech pszczelarzy (Tom, Emil i Warroza) rozmawia o bieżących publikacjach w prasie pszczelarskiej z maja 2021 roku. Publikacja ukazuje się z miesięcznym opóźnieniem, ale tak bywa. Za to trwa 3,5 godziny. Robimy prasówkę z American Bee Journal, Pasieki i Pszczelarstwa. Znów rozmawiamy o dotacjach oraz o Krajowym Programie Wsparcia Pszczelarstwa.

00:09:42 Chów matek
00:44:48 Szkółka pszczelarska
00:51:26 Probiotyki
01:16:36 Carl von Frisch
01:26:06 Wentylacja
01:50:57 Pszczelarstwo afrykańskie
02:04:58 Dzikie pszczoły
02:16:57 Odkłady zbiorcze
02:28:48 Leki leki
02:52:35 Luźna gadka
02:59:49 Sprawozdanie weterynarzy
03:14:18 Wsparcie KPWP, zgnilec i dotacje

Esej o pszczołach miodnych - Anna Tomańska

Mon, 07 Jun 2021 18:35:05 +0000

Zapraszamy na ciekawą podróż w głąb sekretnego życia rodziny pszczelej. W dzisiejszej audycji Radio Warroza gościnnie Anna Tomańska opowiada o pszczołach miodnych w formie eseju radiowego. Podzielona na role społeczność zachwyca złożonością zachowań. Z nutą antropomorfizacji warto przyjrzeć się cyklowi życia pszczoły zaglądając do komórki matecznej i genetyki trutnia.

Audioesej powstał w ramach projektu “Magistrant wdrożeniowy” na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu.

Czyta: Anna Tomańska, studentka weterynarii, autorka projektu pod opieką dr hab. weterynarii Pawła Chorbińskiego prof. UPW

Muzyka: CC0 i CC BY: Yan Lesov (Pixabay), Philip Mill (Windshear Audio), Dylan Darby (Pixabay).

ERRATA: 4:50 powinno być, że starsza pszczoła przekazuje młodszej nektar, a nie pyłek.

Ochrona zapylaczy - Marcin Zych 2/2

Tue, 11 May 2021 10:27:53 +0000

Zapraszam serdecznie na drugi wywiad z biologiem, ekologiem - specjalistą od ewolucyjnych strategii reprodukcyjnych roślin i biologii zapylania: dr hab. Marcinem Zychem, profesorem oraz dyrektorem Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego. Po tym jak poznaliśmy niezmiernie interesujące aspekty ewolucji zapylania roślin, warto abyśmy omówili bieżące problemy związane z ochroną zapylaczy w którą to gość odcinka jest zaangażowany oraz o pięknej ewolucyjnej skuteczności organizmów inwazyjnych. Pytam także profesora m.in. wpływ pszczoły miodnej i metody na znalezienie kompromisu. Tym razem rozmawialiśmy sobie siedząc w szklarni pod sagowcem: cykasem zawiniętym. ;)

00:00:13 Historia szklarni ogrodu
00:03:55 Troska o zapylacze
00:11:59 Czy pszczoły wymierają?
00:28:37 Interakcje z pszczołą miodną
00:40:09 Metody ochrony
00:46:02 Dzika czy udomowiona?
00:48:17 Piękno inwazyjnych organizmów

Omawiamy pszczoły miodne w kontekście innych owadów zapylających w Polsce. Gość wyjaśnia, że choć pszczoły miodne są bardzo ważnymi zapylaczami, mogą również negatywnie wpływać na populacje rodzimych zapylaczy i rozmnażanie roślin. Pszczoły miodne są generalistami, zbierającymi duże ilości pyłku, w tym pyłku, który nie jest przydatny dla roślin. Może to pozostawić niewiele pyłku do skutecznego zapylania przez inne owady zapylające. Ponadto, wysokie zagęszczenie uli w danym obszarze może rozprzestrzeniać patogeny między populacjami pszczół domowych i dzikich. Podsumowując odcinek omawia równoważenie hodowli pszczół miodnych z ochroną różnorodności rodzimych zapylaczy i rozmnażaniem roślin w tym roślin uprawnych.

Trylogia o bielcach - Cywilizacja termitów? 3/3

Mon, 03 May 2021 20:01:30 +0000

Po omówieniu biologii termitów oraz zdolności do tworzenia różnych niesamowitych technologii i przekształcania swojego otoczenia, staramy się odpowiedzieć na pytania:

Czy termity są zwierzętami, które tworzą kulturę?
Czy mocarstwa które tworzą, są zbudowane na zasadach cywilizacji?

00:01:26 Nature vs. nurture?
00:09:52 Wychowywanie termita
00:23:48 Seks czy gender?
00:31:58 Gatunek czy kultura?
00:43:30 Definicja cywilizacji
00:49:42 Świadomość i celowość

EurBeST, pszczoły odporne, luźna gadka

Fri, 30 Apr 2021 10:00:00 +0000

Trzech pszczelarzy (Tom, Emil i Warroza) przeprowadza sprawozdanie z europejskiej konferencji kończącej kilkuletni program „Modyfikacji programów hodowlanych i metod selekcji pszczół odpornych na Varroa destructor (EurBeST)“. Działania prowadzone w ramach EurBeST służą zwiększeniu odporności pszczół miodnych na pasożyta Varroa destructor poprzez ukierunkowaną hodowlę oraz ułatwianie dostępu pszczelarzy do materiału hodowlanego o większej odporności. Jest to największy do tej pory przeprowadzony w Europie projekt związany z selekcją pszczół miodnych.

Dalej w rozmowie na wokandę weszła oczywiście sprawa pszczół dręczo-odpornych oraz możliwości ich implementacji w Polsce i Europie. Odnosimy się także do merytorycznych komentarzy do poprzednich odcinków.

Jako, że mieliśmy ochotę dalej nawijać jęzorami pszczelarskimi to powstało coś co nazwaliśmy: luźna gadka. Dajcie nam znać w komentarzach, czy taki kącik od czasu do czasu ma według Was sens? My na pewno wiemy, że mogliśmy zrobić to lepiej.

00:01:07 Konferencja EurBeST
00:22:50 Odporne pszczoły
00:49:55 Luźna gadka
01:09:39 Flow Hive
01:44:36 Komentarze
01:50:00 Nudne rozkminy pasieczne

Trylogia o bielcach - Technologie termitów 2/3

Sun, 18 Apr 2021 22:21:20 +0000

Oto opowieść o imperium, jego potędze i dominacji. O dojściu do władzy, panowaniu potężnej władczyni. Ogromne armie wyruszają na podbój podporządkowując sobie lokalne środowisko. Wielkie mocarstwa powstają w wyniku prania mózgów. Na bezlitosnym podporządkowaniu społeczności owadów, kaście reproduktorów i kapłanów. Kacper Jerzy Piwowarek i Radio Warroza prezentują: Trylogię o bielcach. W części drugiej poznasz technologie termitów, które pozwalają im wpływać na ekosystemy nie słabiej i nie mniej zaawansowanie niż Homo sapiens oraz o wiele wiele dłużej w historii. Kacper Jerzy Piwowarek i Radio Warroza prezentują: Trylogię o bielcach - część druga: Technologie termitów.

00:01:37 Co to jest technologia?
00:18:10 Selekcja hodowlana - eliminacja nieużytecznych
00:28:21 Rolnictwo, pestycydy i monokultury
00:31:15 Tinder termitów
00:33:22 Życie książąt i księżniczek, grobowce
00:39:50 Wojny klonów
00:43:23 Miotacze kwasu
00:45:14 Inżynieria rolno-spożywcza
00:50:20 Ogrody grzybowe
00:55:50 Planowe nawożenie
00:59:39 Systemy nawadniania
01:02:05 Inżynieria medyczna
01:04:00 Harmonogram pracy
01:10:26 Socjalizm czy leseferyzm?
01:13:03 Inżynierowie sawanny
01:24:08 Architektura i wypalanie

Ilustracja na okładce: www.hhmi.org/biointeractive

Łączenie rodzin, beewashing, złudzenia

Wed, 14 Apr 2021 10:00:00 +0000

Trzech pszczelarzy (Tom, Emil i Warroza) rozmawia o bieżących publikacjach w prasie pszczelarskiej z kwietnia 2021 roku. Na wokandę weszła sprawa łączenia rodzin, beewashingu (czyli wykorzystywaniu mody na pszczoły do poprawiania wizerunku) oraz efektu Dunninga-Krugera (czyli przeszacowywania swojej wiedzy na początku drogi pszczelarza), również w kontekście efektu nauczania na Youtube. Gościem odcinka była Asia z kanału Youtube: Dzikie Pszczoły.

00:02:56 Łączenie rodzin
00:21:29 Beewashing
00:31:00 Asia z Dzikie Pszczoły
01:21:22 Efekt Dunninga-Krugera
01:31:14 Wiedza na Youtube
01:43:19 Ciekawostki
02:05:26 Miss pszczelarstwa

Pasy kwietne, podmor, rebeliantki

Wed, 14 Apr 2021 10:00:00 +0000

Trzech pszczelarzy (Tom, Emil i Warroza) rozmawia o 58 Naukowej Konferencji Pszczelarskiej organizowanej przez Instytut Ogrodnictwa z marca 2021 roku. Na wokandę weszła sprawa pasów kwietnych, podmoru, miodu i rebeliantek. Gościem odcinka był organizator konferencji dr hab. Zbigniew Kołtowski. Następnie omawiamy także artykuł naukowy z Apidology oraz odpowiadamy na uwagi słuchaczy. Dodatkowo trochę o sytuacji w naszych pasiekach i nieco śmieszkujemy w przerwach pomiędzy merytoryczną dyskusją..

00:00:00 Intro
00:00:23 Wieści z pasieki
00:11:12 dr hab. Zbigniew Kołtowski
00:27:00 Konferencja InHort
01:35:00 Odpowiedzi na komentarze
01:39:25 Publikacje naukowe

Trylogia o bielcach - Biologia termitów 1/3

Mon, 29 Mar 2021 17:53:05 +0000

00:00:00 Intro
00:01:24 Rodowód termitów
00:15:10 Termity niższe
00:21:32 Cykl życia bielca
00:40:40 Termity wyższe
00:56:00 Wojny i niewolnictwo

Zdjęcie na okładkę: budak

Dotacje, wirusy, propolis

Wed, 24 Mar 2021 11:00:00 +0000

Trzech pszczelarzy (Tom, Emil i Warroza) rozmawia o bieżących publikacjach w prasie pszczelarskiej z marca 2021 roku. Na wokandę weszła sprawa dotacji za rodzinę pszczelą, artykuły o wirusach oraz właściwości przeciwwirusowe propolisu plus wiele dodatkowych wątków. Staramy się pokazać różne sposoby podejścia do pszczelarstwa, mając na uwadze nasze różne doświadczenia: od typowego hobbysty po zawodowca. Produktywna prasówka - merytoryczna dyskusja.

00:00:00 Intro
00:00:33 czasopismo Pasieka
00:10:23 Lobbing PZP
00:30:47 American Bee Journal
01:22:52 miesięcznik Pszczelarstwo
01:54:17 Outro
01:56:35 Otako - Ej ty bracie Wormijaszu

Hełmce, prusaki, karaluchy - Kacper Jerzy Piwowarek 2/2

Wed, 06 Jan 2021 10:30:50 +0000

Zapraszam na kolejny odcinek podkastu Radio Warroza i drugą część rozmowy z Kacprem Jerzym Piwowarkiem. Członkiem zespołu badawczego prof. Ewy Joanny Godzińskiej w Pracowni Etologii w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN, gdzie m.in. bada zachowania i możliwości poznawcze owadów. Kacper jest żywym dowodem na to, że student i magistrant może mieć już ogromną wiedzę. W drugiej części wywiadu przechadzamy się po parku w wielkim mieście i rozmawiamy o synantropizacji i synurbizacji owadów, czyli takich populacjach, które korzystają na wpływie cywilizacji człowieka i dostosowują się do wysoko zurbanizowanego i przemysłowego środowiska mocno przekształconego przez społeczeństwo kulturalnej nagiej małpy technologicznej. Omawiamy więc biologię hełmców, czyli karaczanów i ich pokrewieństwo z termitami. Szczególnie skupiamy się na karaluchach i prusakach, oraz ich niesamowitych zdolnościach adaptacyjnych oraz możliwościach relacji społecznych i poznawczych.

00:00:41 Reportaż z Sadów Żoliborskich
00:24:41 Hełmce - karaczany
00:39:19 Karaluchy i prusaki

dźwięki: Terwelp

Geneza owadów - Kacper Jerzy Piwowarek 1/2

Sun, 27 Dec 2020 19:21:47 +0000

Zapraszam na kolejny odcinek podkastu Radio Warroza, a jednocześnie początek serii audycji z Kacprem Jerzym Piwowarkiem: studentem biologii i pasjonatem owadów, a zwłaszcza owadów społecznych. Biologiczne i ekologiczne zainteresowania Kacpra są jednak znacznie szersze. W tym pierwszym odcinku rozmawiając o genezie, czyli pochodzeniu i rodowodzie owadów, poruszamy też zagadnienia abiogenezy, czyli powstania fenomenu życia na Ziemi. Dalej zastanawiamy się nad charakterem życia m.in. jego ekspansywnością. Omawiamy wspólnego przodka stawonogów (do których należą owady) oraz insektów, aby zakończyć na ewolucyjnych aspektach rodzajów przeobrażenia i stadium larwalnego.

00:00:28 Wstęp: fascynacja owadami
00:06:11 Powstanie życia: hipoteza metaboliczna
00:22:05 Ekspansja życia - bomba informacyjna
00:27:00 Przodek stawonogów i owadów
00:32:56 Ewolucja larwy i przeobrażenia

Grafika do ilustracji odcinka: Dirk Wachsmuth

Sampel muzyczny: hanstimm

Fragment cytowanego nagrania radiostacji pochodzi z radzieckiej misji kosmicznej: Woschod 2. Wtedy pierwsze ziemskie żywe organizmy (bakterie, archeony, grzyby, pierwotniaki czy być może wielokomórkowe pasożyty) łącznie z ich ludzkim wehikułem Aleksiejem Leonowem, dokonały pierwszego wyjścia w historii w otwartą przestrzeń kosmiczną.

Ewolucja zapylania kwiatów - Marcin Zych - 1/2

Tue, 15 Dec 2020 11:23:13 +0000

Rozmawiamy o biologii - w tym o ekologii i biochemii - strategii reprodukcyjnej roślin nasiennych polegającej na zoogamii (zapylaniu za pośrednictwem zwierząt, potocznie zwanych zapylaczami) oraz doborze płciowym (selekcji seksualnej) roślin okrytozalążkowych. Zachęcam do zapoznania się z tą częścią życia seksualnego roślin nasiennych. Dodatkowo wprowadzeniem do audycji jest krótki reportaż z Ogrodu Botanicznego UW, w którym zresztą nagrywaliśmy ten odcinek, a wisienką na torcie wstęp do omówienia zróżnicowania gatunków pszczół w Polsce. Gościem jest biolog, ekolog - specjalista od ewolucyjnych strategii reprodukcyjnych roślin i biologii zapylania: dr hab. Marcin Zych, profesor oraz dyrektor Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego. Zakończenie jest tylko prześlizgnięciem się po temacie, gdyż zapowiada kolejną część wywiadu z Marcinem Zychem, która będzie dotyczyła ochrony zapylaczy w Polsce.

00:00:39 Reportaż z ogrodu UW
00:05:33 Wstęp
00:08:41 Świat przed roślinami okrytozalążkowymi
00:15:56 Strategia rozrodcza okrytozalążkowych
00:23:07 Dobór płciowy kwiatów
00:27:50 Latający penis
00:39:52 Układ biznesowy czy romantyzm?
00:43:00 Podstępy kwiatów i zapylaczy
00:51:48 Mało znane pszczoły

Fotografia do ilustracji odcinka: Krzysztof Żuczkowski/FORUM

Leśnik o pszczołach - Wojciech Jendroska

Thu, 10 Dec 2020 21:13:51 +0000

Zapraszam na kolejny odcinek podkastu Radio Warroza. Ten odcinek jest dość nietypowy dlatego, że bardzo krótki. Niestety na więcej nie było czasu. Jednak co się odwlecze, to nie uciecze. Spacerując po lesie podczas spotkania przy okazji projektu badawczego dotyczącego egzystencji pszczół w leśnym ekosystemie, nagrałem spontaniczną rozmowę z leśnikiem Wojciechem Jendroską o pszczołach w lesie.

Efekty: Robinhood76 CC BY-NC

Praca w pasiece - Jacek Górski

Mon, 16 Nov 2020 07:36:30 +0000

Zapraszam na kolejny odcinek podkastu Radio Warroza. Ten odcinek jest dość nietypowy. Nagrywając do poprzedniego odcinka wywiad z Tomkiem Miodkiem i reportaż z pracy w pasiece, miałem przyjemność spotkać pana Jacka Górskiego, który od dwóch lat pracuje przy pszczołach u Tomka Miodka. Postanowiłem niezwłocznie zaprosić do podkastu. Pan Jacek z początku się opierał, ale udało mi się go namówić. Rejestracja nagrania była utrudniona, gdyż odbywała się: albo podczas pracy, albo w nielicznych chwilach wytchnienia od pracy. Z tego powodu całość wyszła dość nietypowo, bo jest sklejona z trzech różnych fragmentów. Ale za to chyba prawdziwie oddaje atmosferę panującą podczas nagrań. Zapraszam na spotkanie z panem Jackiem, który moim zdaniem ma do powiedzenia interesujące rzeczy temat pszczół i pracy pszczelarskiej. Drugi głos dopowiadający to oczywiście Tomek Miodek: gość poprzedniego odcinka.

Pszczelarski biznesplan - Tomek Miodek

Sat, 10 Oct 2020 17:20:02 +0000

Zapraszam na 17 odcinek podkastu Radio Warroza w którym przenosimy się na Pomorze Zachodnie do wsi Benice. Tamże Warroza odwiedza pasiekę należącą do Tomka Miodka, a tenże przed tejże odymieniem udziela jej długiego wywiadu. Tomek Miodek jest pszczelarzem zawodowym. Kiedyś głównie producentem miodu, a dziś przede wszystkim producentem i powielaczem hodowlanych matek pszczelich linii kraińskich i buckfast. W szczycie sezonu przekłada 300-400 larw dziennie. Ponadto to znany i lubiany youtuber pszczelarski. Prowadzi swojego wideobloga pszczelarskiego już od 10 lat, jako jeden z pierwszych po polsku. W rozwoju swojego biznesu pszczelarskiego postawił głównie na sprzedaż i promocję przez internet: sklep, blog, forum oraz wspomniany wcześniej YouTube. Bez wątpienia odniósł sukces. W wolnych chwilach jeździ po świecie i uprawia kitesurfing, który jest jego wielką pasją. Zapraszam do posłuchania Tomka Miodka jakiego nie znacie z YouTuba.

00:01:06 Spacerkiem po pasiece
00:10:42 Początki z pszczołami
00:15:33 Handel matkami
00:21:47 Forum Miodka
00:24:24 Podtrucia pszczół
00:28:14 Zapylanie usługowe
00:31:12 Nocne zapylanie?
00:32:34 Opłacalność pszczelarstwa
00:34:47 Miodek na emeryturze
00:41:27 Ocena matek
00:47:39 Pszczoła dzika a hodowlana
01:02:40 Varroa, Hypoaspis, Collembola
01:10:24 Cechy higieniczne
01:13:02 Amitraza
01:19:01 Kitesurfing
01:23:03 Sadźmy drzewa

Choroby i patogeny pszczół - Anna Gajda i Ewa Mazur

Thu, 03 Sep 2020 06:22:48 +0000

Gośćmi 16 odcinka podkastu Radio Warroza są doktor nauk weterynaryjnych Anna Gajda i lekarz weterynarii Ewa Mazur z Pracowni Chorób Owadów Użytkowych w Instytucie Medycyny Weterynaryjnej w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Obie Panie zajmują się zawodowo i naukowo chorobami i patogenami pszczół oraz edukacją studentów i pszczelarzy. Są członkiniami organizacji non-profit COLOSS zajmującej się naukowymi badaniami pszczół na całym świecie. Lek. wet. Ewa Mazur posiada także własną pasiekę hobbystyczną. Jak można się domyślić rozmawiamy o chorobach i patogenach pszczół, a także ich zwalczaniu oraz o aktualnych zagrożeniach środowiskowych dla pszczół utrzymywanych w pasiekach oraz dla związanych z nimi innych dziko bytujących pszczół niemiodnych. Zapraszam do wysłuchania.

00:00:37 Wstęp
00:10:02 Zagrożenia środowiskowe pszczół
00:17:24 Choroby wirusowe
00:29:21 Warroza i nosemoza
00:32:41 Obowiązek zwalczania i zgłaszania
00:36:33 Leki w Polsce
00:45:37 Zgnilec amerykański
00:52:11 Dezynfekcja i higiena w pasiece
01:05:48 Udomowiona czy dzika
01:10:33 Dręcz pszczeli
01:12:33 Amitraza
01:17:54 Porady od weterynarzy

Racjonalnie o GMO - Paweł Golik - 2/2

Sun, 09 Aug 2020 07:59:12 +0000

Moim gościem jest biolog genetyk profesor Paweł Golik. Dyrektor Instytutu Genetyki i Biotechnologii na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. W drugiej części wywiadu rozmawiamy o biotechnologii, inżynierii genetycznej oraz o GMO. Racjonalnie rozważamy to zagadnienie w kontekście środowiska człowieka, pszczół i pszczelarstwa. Profesor obecnie kieruje zespołem badającym ewolucję działania genów mitochondrialnych u różnych gatunków drożdży w Instytucie Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk. Jego zainteresowania naukowe są jednak znacznie szersze. Publikuje i wykłada na temat genetycznych podstaw mechanizmów ewolucji, historii wędrówek populacji ludzkich w czasach prehistorycznych oraz na temat biotechnologii i inżynierii genetycznej. Naukowo fascynuje go genom mitochondrialny. Mam nadzieję, że zachęciłem. Zapraszam.

00:01:04 Biotechnologia
00:07:13 Cywilizacja bez szkodników?
00:13:14 Czym jest GMO?
00:18:32 Czy GMO zabija pszczoły?
00:33:29 Lęk przed technologią
00:49:48 Edukacja i biohacking
00:52:39 Metoda naukowa i konsens naukowy
00:58:36 Dzika czy udomowiona?
01:01:57 Eksperymenty na pszczołach
01:08:37 Dialog i szacunek
01:11:18 Warroza i zakończenie

Fotografia do ilustracji odcinka: Jakub Ostałowski

Wykorzystano fragmenty z reportażu telewizyjnego TVN dla Faktów i TVN Warszawa z 15 marca 2012 roku z demonstracji pszczelarzy “Marsz w obronie pszczół”.

Głos syntezatora mowy: cytat wypowiedzi Stephena Hawkinga “All we need to do is make sure we keep talking”.

Powstanie i ewolucja życia - Paweł Golik - 1/2

Sun, 02 Aug 2020 09:38:25 +0000

Moim gościem jest biolog genetyk profesor Paweł Golik. Dyrektor Instytutu Genetyki i Biotechnologii na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. W pierwszej części wywiadu rozmawiamy o powstaniu i ewolucji życia na Ziemi oraz skąd się wzięły owady zapylające i kulturalne gadające małpy. Profesor obecnie kieruje zespołem badającym ewolucję działania genów mitochondrialnych u różnych gatunków drożdży w Instytucie Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk. Jego zainteresowania naukowe są jednak znacznie szersze. Publikuje i wykłada na temat genetycznych podstaw mechanizmów ewolucji, historii wędrówek populacji ludzkich w czasach prehistorycznych oraz na temat biotechnologii i inżynierii genetycznej. Naukowo fascynuje go genom mitochondrialny.

00:02:28 Powstanie życia
00:09:01 Ostatni wspólny przodek
00:13:16 Symbioza z bakteriami i wirusami
00:17:31 Dostatecznie dobre przystosowanie
00:21:09 Jak powstały zapylacze i pszczoły?
00:27:15 Jak powstał ohydek szalej?
00:33:36 Co jest naturalne?

Fotografia do ilustracji odcinka: Jakub Ostałowski

Fragment “cytowanej” muzyki: The Beatles: “Lucy in the Sky with Diamonds”

Gypsy Bees - Jacek Merc - 2/2

Sat, 18 Jul 2020 21:06:42 +0000

Zapraszam na drugą część wywiadu z Jackiem Mercem, zawodowym pszczelarzem, nonkonformistą z gospodarstwa pasiecznego Gypsy Bees. Jacek Merc to pszczelarz z dwudziestoletnim doświadczeniem. Zwolennik pszczelarstwa nowoczesnego na ulach korpusowych i jednościennych. Jeździ ze swoimi pszczołami w poszukiwaniu, jak to nazywa: “dzikiego miodu”. Zimą w wolnych chwilach chłonie nową wiedzę. Latem selekcjonuje swoje pszczoły na tolerancję na Varroa destructor (dręcza pszczelego). Jego oczkiem w głowie jest utrzymywanie eksperymentalnego pasieczyska bez leczenia. Serdecznie zapraszam na tę ekskluzywną opowieść w dwóch odsłonach. Oto część druga.

Wokal: Lamia Merc.

02:05 Zapylanie usługowe
04:18 Biznes miodowy
06:10 Dzika czy udomowiona i rodzima
13:33 Wieczorne unasiennianie
16:40 Edukacja i jeszcze raz edukacja

Pszczelarstwo nowoczesne - Jacek Merc - 1/2

Sat, 11 Jul 2020 09:03:02 +0000

W tym odcinku podkastu o swoim pszczelarstwie opowie pszczelarz zawodowy nonkonformista Jacek Merc z gospodarstwa pasiecznego Gypsy Bees. Pszczelarz z dwudziestoletnim doświadczeniem. Zwolennik pszczelarstwa nowoczesnego na ulach korpusowych i jednościennych. Jeździ ze swoimi pszczołami w poszukiwaniu, jak to nazywa: “dzikiego miodu”. Zimą w wolnych chwilach chłonie nową wiedzę. Latem selekcjonuje swoje pszczoły na tolerancję na Varroa destructor (dręcza pszczelego). Jego oczkiem w głowie jest utrzymywanie eksperymentalnego pasieczyska bez leczenia. Serdecznie zapraszam na tę ekskluzywną opowieść w dwóch odsłonach. Oto część pierwsza.

Dodatkowe głosy: Lamia Merc oraz pies Rysio.

01:20 Reportaż z pasieki
07:40 Nowoczesny system ulowy LN3/4
18:07 Wolna zabudowa
20:51 Trutnie - “super ruchacze”
23:22 Selekcja hodowlana
27:46 Selekcja na dręcza
30:10 Pszczoły dręczą dręcza
34:15 Środki lecznicze
40:17 Pasieka eksperymentalna
48:57 Porady dla początkujących

Pszczelarskie open-source - Krzysztof Smirnow

Sun, 05 Jul 2020 16:24:16 +0000

Moim gościem jest Krzysztof Smirnow: pszczelarz hobbysta, websterysta, aktywny bloger pszczelarski i informatyk z zawodu. Zakochany w metodach pszczelarskich Amerykanina Kirka Webstera. Tłumacz jego tekstów na język polski. Wreszcie przedstawiciel Stowarzyszenia Pszczelarstwa Naturalnego Wolne Pszczoły. Rozmawiamy o historii współpracy człowieka z pszczołami i o wpływie pszczół na człowieka. O różnicach w pszczelarstwie polskim i amerykańskim, a także o koncepcji open-source, której Krzysztof jest zwolennikiem, zarówno w świecie oprogramowania systemów komputerowych oraz w podejściu do specyficznie rozumianego pszczelarstwa. Dopytuję także o co chodzi Wolnym Pszczołom.

01:27 Dyletant z wyboru
10:43 Blog i archeopszczelarstwo
19:56 Pszczelarstwo w starożytnym Rzymie
28:05 Potężny niszczyciel
34:11 Open-source w pszczelarstwie
50:00 Pszczelarstwo amerykańskie
01:03:43 Kirk Webster
01:14:25 Wolne Pszczoły
01:23:38 Wpływ pszczół na człowieka
01:32:44 Dzika czy udomowiona

Pszczoła dobra - Rafał Szyrszeń

Sun, 21 Jun 2020 14:35:04 +0000

Moim gościem jest Rafał Szyrszeń: sadownik eksperymentator, pszczelarz hobbysta, jutuber, doktorant Katedry Sadownictwa i Pszczelnictwa na Wydziale Biotechnologii i Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Rafał gospodaruje na terenie obszaru hodowli zachowawczej pszczoły linii dobra na terenie gmin Tymbark i Dobra. Rozmawiamy o historii i charakterystyce pszczoły dobrej oraz o organizacji obszaru hodowli zachowawczej tej pszczoły. Na koniec Rafał zdradza swoje sekrety autorskiego hodowlanego projektu eksperymentalnego dotyczącego krzyżowania borówek.

04:05 Obszar zachowawczy
16:40 Charakterystyka pszczoły linii dobra
31:20 Problemy hodowlane
36:40 Krzyżowanie borówek
41:45 Zakończenie

Kilka pytań o ewolucję - Jacek Francikowski - 2/2

Fri, 12 Jun 2020 09:00:00 +0000

W drugiej części wywiadu rozmawiamy nieco o mechanizmie selekcji naturalnej oraz o innych zagadnieniach ewolucyjnych i ekologii ewolucyjnej. Moim gościem jest neurobiolog, etolog dr Jacek Francikowski.

00:54 Mechanizm selekcji naturalnej
10:45 Miejsce pasożytów w systemie
18:10 Jednokomórkowce
21:28 Czy złożoność generalnie rośnie?
26:45 Dzika czy udomowiona?
31:29 Kto tu kogo hoduje?

Ilustracja odcinka fot: Julia Agnieszka Szymala

Co czują owady? - Jacek Francikowski - 1/2

Mon, 01 Jun 2020 21:37:56 +0000

Rozmawiamy o badaniach na owadach i co dzięki nim wiemy na temat ich swoistego odczuwania i zachowania. Poruszamy temat etyki badań nad owadami, różnic pomiędzy owadami a kręgowcami w budowie i działaniu układu nerwowego. Zastanawiamy się nad tym czy owady mają świadomość, samoświadomość oraz czy odczuwają ból i przyjemność. Czy owady społeczne mają bardziej scentralizowany mózg? Czy owady są prostsze od kręgowców? A może mają swoje owadzie narkotyki? Zapraszam na tę, moim zdaniem, arcyciekawą rozmowę i fascynujący świat wiedzy na temat etologii i neurobiologii owadów, okraszonej nutką filozofii przyrody oraz niesamowitych dźwięków jakie wydają owady.

Moim gościem jest neurobiolog, etolog dr Jacek Francikowski.

01:05 Wprowadzenie
10:02 Badania na owadach
14:40 Czy owady są świadome?
19:08 Samoświadomość
26:00 Czy owady są prostsze?
30:30 Algorytmy roju
46:04 Czy owady mają mózgi?
62:05 Modelowe gatunki owadów
77:50 Czy owady mają narkotyki?
87:23 Czy owady odczuwają ból?

Dźwięki owadów umieszczone w audycji w kolejności chronologicznej:
1. Duży domek z pszczołami murarkami ogrodowymi w nocy (nagranie własne)
2. Cykady CC BY (https://www.freesoundslibrary.com)
3. Świerszcze CC BY (https://www.freesoundslibrary.com)
4. Cykady CC BY (https://www.freesoundslibrary.com)
5. Pszczoła miodna (buzz sound) CC0
6. Dźwięki godowe pająka skakuna: Habronattus anepisus (http://nature.berkeley.edu/eliaslab/)
7. Rój pszczół (nagranie własne)
8. Mrówka Pheidole pallidula modulowana przez pasożytniczego żuka CC BY (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4496082/)
9. Mrówka Pachycondyla apicalis CC BY (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3008743/)
10. Pszczoła miodna CC0
11. Karaczan madagaskarski CC BY-SA (Grinkod)

Ilustracja odcinka: Ciała larw Chaoborus sp. w obecności pyraniny, fot: Jacek Francikowski

Pszczoły świata - Jerzy Woyke

Thu, 14 May 2020 23:44:17 +0000

O pszczołach świata z rodzaju Apis, hormonie kanibalizmu, pszczołach rebeliantkach, lotach godowych, pięciu tysiącach dolarów od Allaha, a także o telitokii, gynandromorfach, hinduskim św. Antonim mówił nam profesor Jerzy Woyke (1926-2022). Tropem pszczół zjeździł cały świat. Ich śladem dwa razy okrążył równik. Polski naukowiec był jednym z najwybitniejszych na świecie znawców pszczół azjatyckich. Na jego prośbę hinduskie bóstwo hinduskie Ganesza wołało rójki pszczół do badań. ;)

05:18 Rodzaje i gatunki na świecie
17:41 Ewolucja pszczół
22:17 Determinacja płci
29:23 Trutówki i gynandromorfy
34:28 Diploidalne trutnie
38:42 Selekcja płciowa
45:50 Uzurpacja gniazda
51:03 Mitologia egipska
53:03 Jak nie zostałem krezusem
58:46 Misja w Afganistanie
66:12 Dzika czy udomowiona?
68:28 Przygoda w USA
71:53 Mitologia hinduska
77:21 Zakończenie

Prosto o pszczelarstwie - Janusz Szalaj

Fri, 24 Apr 2020 13:25:10 +0000

Moim gościem jest pszczelarz Janusz Szalaj z okolic Częstochowy. Twórca kanału na YT: Prosto o Pszczelarstwie, którego tytuł dobrze oddaje jego przekaz. Pan Janusz barwnie opowiada o swojej hobbystycznej gospodarce pasiecznej w ulach dwurodzinnych. Preferuje swoje metody, które są proste, powszechnie dostępne i tanie. Wywiad jest długi, ale Pan Janusz ciekawie opowiada. Zapraszam.

05:10 Gospodarka w ulach dwurodzinnych
34:10 Budowa uli
51:50 Selekcja rodzin
58:00 Pożytki
77:18 Buckfast
85:43 Zwalczanie warrozy
98:39 Zalety ramki wysokiej
110:50 Zalety ula dwurodzinnego
122:21 Dzika czy udomowiona
125:15 Zakończenie

Cukier i pestycydy - Przemysław Grodzicki - 2/2

Sat, 11 Apr 2020 09:26:15 +0000

Moim gościem jest biolog dr Przemysław Grodzicki, który zajmuje się fizjologią i etologią owadów. W drugiej części rozmawiamy o analizie pokarmów węglowodanowych dla pszczół i badaniach z nimi związanych. W dalszej kolejności rozmawiamy o tym czym są pestycydy i jak działają oraz na temat badań o ich wpływie na środowisko ula.

00:40 Analiza pokarmów węglowodanowych
09:40 Problem pożytków
12:40 Cukier a przeżywalność
21:40 Czym są pestycydy
26:00 Jak działa insektycyd
32:15 Wpływ na środowisko ula
43:00 Podziękowania

Termoregulacja pszczoły - Przemysław Grodzicki - 1/2

Thu, 02 Apr 2020 17:20:08 +0000

Moim gościem jest biolog dr Przemysław Grodzicki, który zajmuje się fizjologią i etologią owadów. Rozmawiamy głównie o ekofizjologii i etologii termoregulacji u pszczoły miodnej. Poruszamy także zagadnienia metodologii i etyki badań eksperymentalnych. Rozmawiamy o tym czym jest eusocjalność: społeczeństwa u owadów. Porównujemy owady z kręgowcami. Na koniec co nieco uwag wobec konstrukcji ula.

00:42 Ekofizjologia i etologia owadów
05:30 Etyka badań eksperymentalnych
07:40 Od karaczanów po pszczoły
12:50 Termoregulacja owadów i kręgowców
27:42 Eusocjalność
46:25 Termoregulacja zbiorowa a indywidualna
59:35 Termoregulacja a konstrukcja ula

Profesjonalna hodowla pszczół - Łucja Skonieczna - 2/2

Fri, 13 Mar 2020 08:00:00 +0000

Druga część rozmowy z Panią Łucją Skonieczną: doktor nauk rolniczych w dziedzinie pszczelnictwa. Rozmawiamy o profesjonalnej hodowli pszczół. Pani doktor od 5 lat zajmuje się hodowlą własnej linii pszczół kraińskich Sawa. W dalszej części odcinka rozmawiamy także na temat matek sztucznie inseminowanych w pasiekach produkcyjnych oraz o pszczole Buckfast i problemach związanych z jej hodowlą.

00:40 Hodowla linii Sawa
06:15 Wymogi prowadzenia programu hodowlanego
12:10 Technika hodowlana
16:30 Inseminacja
21:20 Buckfast w Polsce
25:30 Jakie pszczoły użytkować w polskich warunkach

Apis mellifera mellifera - Łucja Skonieczna - 1/2

Fri, 28 Feb 2020 00:57:00 +0000

Moja rozmówczyni przez wiele lat brała czynny udział w realizacji programów ochrony zasobów genetycznych pszczół miodnych środkowoeuropejskich. Była wieloletnim pracownikiem w pasiece hodowlanej w Parzniewie, początkowo należącej do Centralnej Stacji Hodowli Zwierząt w Warszawie, a później do Stacji Hodowli i Unasienniania Zwierząt w Bydgoszczy. Gościnią Radio Warroza jest dr nauk rolniczych w dziedzinie pszczelnictwa Pani Łucja Skonieczna.

1:23 Ewolucja AMM
14:04 Czy pszczoła AMM jest agresywna?
23:32 Sens istnienia hodowli zachowawczych
35:47 Selekcja hodowlana AMM
49:46 SICAMM - europejskie sposoby ochrony
55:19 Czy powinno się sprowadzać AMM z zagranicy?
01:03:01 Czy AMM jest rojliwa?

Projekt Bartnicy Sudetów - Konrad Zaremba

Thu, 10 Jan 2019 12:00:00 +0000

Wypytuję o założenia, idee i cele projektu. Rozmawiamy też na temat pasieki. Moim gościem jest Konrad Zaremba, koordynator projektu Bartnicy Sudetów w Nadleśnictwie Międzylesie oraz współgospodarz pasieki Bioapis.

00:09:10 Skąd pomysł na projekt Bartnicy Sudetów i założenia projektu
00:17:00 Gdzie są te dzikie pszczoły?
00:21:30 Czy istnieje problem z pszczołami?
00:23:45 Czy rolnictwo szkodzi pszczołom?
00:29:20 Cele i zagadnienia projektu Bartnicy Sudetów
00:43:35 Badania pszczół
00:51:02 Czy projekt Bartnicy Sudetów jest konkurencją dla pszczelarstwa?
00:54:05 Kwestia chorób i pasożytów
00:63:25 Czy bartnictwo to dobra nazwa?
00:73:45 Jakie to są proste, tanie i funkcjonalne ule?